Prof. Mesfin Woldemariam. ፕ/ር መስፍን ወልደማርያም ይገረም አለሙ

ፈጣሪ ዕድሜ ከጥንካሬ ጋር ያደላቸው በሀገር ጉዳይ የማይታክቱት ፕ/ር መስፍን ወልደማርያም ሰሞኑን በምድረ አሜሪካ ነዋሪ ከሆኑ ኢትዮጵያውያን ጋር ያደረጉትን ውይይት፤ ዘመነ ቴክኖሎጂ ምስጋን ይግባውና በያለንበት ሆነነን ተከታትለናል። ከውይይቱ ታዳሚዎች ከቀረቡ በርካታ ጥያቄዎች አንዱ፣ “በያ ትውልድ ላይ ጨከኑበት” የሚል ነበር። ፕ/ር መስፍን ሲመልሱም፤ አልጨከንኩበትም እውነቱን ነው የተናገርኩት፣ አንዳንዶቹ እንደውም ተማሪዎቼ ነበሩና አነጋሬአቸዋለሁ፣ ፍላጎታቸው ለሀገርና ለሕዝብ ሳይሆን ሥልጣን ነበር ብለዋል።

በዚሁ ሰሞን እጄ ከገባው ባለ 96 ገጽ ሰነድ ውስጥ ፕ/ር የተናገሩትን የሚያረጋግጥ ከጉዳዩ ባለቤቶች አንዱ በሆነው የተነገረ አገኘሁ። ሰነዱ በእያንዳንዱ ገጽ ላይ “በሀገርና ሕዝብ ደህንነት ጥበቃ ምኒስቴር የማዕከላዊ ምርመራ ድርጅት የወንጀል መዝገብ ቤት” የሚል ማኅተም እና “ጥብቅ ምሥጢር” የሚል ማሳሰቢያ ያረፈበት ሲሆን፤ ከኢሕአፓ መሪዎች አንዱ የነበረው ብርሀነ መስቀል ረዳ በእስር ቤት የሰጠውን የምርመራ ቃል የያዘ ነው። ከአጀማመራቸው አንስቶ እስከ መንዝና መርሀቤቴ ቆይታው ይዘረዝራል።

ምንም ዘመናዊ የግንኙነት ዘዴ ባልነበረበት ዘመን አፍሪካ፣ አውሮፓና አሜሪካ ሆነው በደብዳቤ ግንኙነት ሰነድ ማዘጋጀት፣ ድርጅት መመስረት፣ አመራር መምረጥ መቻላቸው፤ ብሎም ከተለያዩ ሀገራትና ድርጅቶች ጋር ግንኙነት በመፍጠር ወታደራዊ ሥልጠና መውሰዳቸውና በኤርትራ እስከ አሲምባ መዝለቃቸው፤ አዲስ አበባም ላይ በህቡዕ ያደረጉት እንቅስቃሴ በእውነቱ የሚያስደንቅ ነው። ግና ምን ዋጋ አለው ያንን ችሎታ፣ ያንን እውቀት፣ ያንን ድፍረትና ቁርጠኝነት የሥልጣን ጥም በላው። እንታገልለታለን ብለው የተነሱለትን ዓላማ የሥልጣን ፍላጎት በለጠውና ከሌሎች ድርጅቶች ጋር ቀርቶ ርስ በርሳቸውም መስማማት እንዳይችሉ አደረጋቸው። ሁሉንም ሊደፈጥጥ የተዘጋጀው ደርግ አፍንጫቸው ስር እያለ የሥልጣን ጉጉት የሃሳብ ልዩነቶቻቸውን በውይይት ከማስታረቅ ይልቅ አጥፊና ጠፊ ሆነው እንዲሰለፉ አበቃቸውና፤ የአንድ ድርጅት አባላት ርስ በርሳቸው እንዲሁም አንዱ ድርጅት ከሌላው ያለምንም በቂ ምክንያት እየተጠፋፉ ለአጥፊያቸው ራሳቸውን አመቻቹ። ሊድን ያልቻለ በሽታም አስፋፉ።

ብርሀነ መስቀል ከማዕከላዊ ኮሚቴ ከተባረረ በኋላ ክሊክ ብሎ ከሚጠራቸው የትግል አጋሮቹ ግድያ ሽሽት ድርጅቱ ካስቀመጠው ሰባ ደረጃ አካባቢ ለቆ እንደተሰወረና የእርማት ንቅናቄ የሚል ሥራ እንደጀመረ ብዙም ሳይቆይ ደግሞ የደርግን አሰሳ በመሸሽ ከሌሎቹ አጋሮቹ ጋር ከአዲስ አበባ ወጥተው መንዝና መርሀቤቴ ጫካ ለመግባት እንደበቁ ይናገራል። በትግል አጋሮቻቸው የተገደሉ የአመራር አባላትን ስምም ይዘረዝራል። ግን ለምን መጠፋፋት መገዳደል?! ይገኝ አይገኝ ላልታወቀ፣ ገና ላም አለኝ በሰማይ ለሆነ ሥልጣን በአንድ ዓላማ ስር ተሰልፈው በአንድ ድርጀት ታቅፈው ለትግል የተማማሉ የአንድ ሀገር ልጆች እስከመገዳደል መድረሳቸው ያሳዝናል፤ ይበልጥ የሚያሳዝነው ደግሞ የዛ ድርጊት መሪ ተዋናዮች ሲያዝኑም ሲያፍሩም ሲጸጸቱም አለመሰማቱ ነው።

እንደ ብርሀነ መስቀል ገለጻ ከሆነ ኢሕአፓ ከውስጥ አመራሩ ርስ በርስ ይቆራቆሳል፣ ይህን መልክ ሳያሲዝ ከላይ ከደርግ ከጎን ደግሞ በተለይ ከመኢሶን ጋር ይታገላል። በወቅቱ የችግሮች ሁሉ ቁንጮ የነበረው የመኢሶን እና የኢሕአፓ ቅራኔያቸው አንቶ ፈንቶ፣ ልዩነታቸው መሰረት የለሽ፣ ጠባቸው የግለሰቦች የሥልጣን ጥም (ድርጅታዊ ያልሆነ) እንደነበረ በተለያየ ሁኔታ ተገልጹዋል። ይህንኑ የሚያሳይ ትንሽ ግን የትልቅ ነገር ምልክት ከብርሀነ መስቀልም ቃል ውስጥ እናገኛለን።

“ሚያዚያ 13/68 የታወጀው የብሔራዊ ዴሞክራሲዊ አብዮት ፕሮግራምና በተቀዳሚ ም/ል ሊቀመንበሩ ለተራማጆች ሁሉ የተደረገውን አስቸኳይ የግንባር መቋቋም ጥሪ … በሣምንት ውስጥ ማዕከላዊ ኮሚቴው ተሰብስቦ የግንባሩን ጥሪ አንቀበል የምንል ወገን የብዙኀኑን አባላት ደምጽ አግኝተን ክሊኩ በግልጽ ተሸነፈ”፤ ይልና ተሸናፊው ወገን የተለያየ ሰበብ እየፈጠረ አዘግይቶ ባወጣው መግለጫ “በኢትዮጵያ ያሉ የፖለቲካ ድርጅቶች ሁሉ ለግንባሩ ብቁ ተብለው ሲዘረዘሩ ያኔ ፕሮግራሙን በይፋ አውጆ የነበረው መኢሶን ሳይጠቀስ ቀረ” ካለ በኋላ፤ “ለግንባር ጥሪው ምላሽ የሚለው የፓርቲው መግለጫ ከወጣበት ቀን ጀምሮ በተለይ የሰፊው ሕዝብ ድምጽ ጋዜጣ “ኢሕአፓን ለግንባር ማን ጠራትና ተኳኩላ ቀረበች” ወዘተ የሚል የኩርፊያ ጽሑፍ አወጣ” ይላል። እስቲ ይታያችሁ ጋባዡ ተቀምጦ ተጋባዦቹ ሲጣሉ። ይህ ታዲያ የጤና ነው?! በሽታው ተዛምቶ በቅርብ ግዜም “እገሌ የሚባል ድርጅት ከተገኘ - አንገኝም፤ አገሌ የሚባል ሰው ከተጋበዘ - አንካፈልም” ሲባል ሰምተናል። መድኃኒት ያልተገኘለት መጥፎ በሽታ።

የሃሳብ ልዩነትን በውይይት ማስታረቅ ሳይሆን በጉልበት መደፍለቅ፣ የተለየ ሃሳብ የሚያራምዱትን በማዳመጥ ሳይሆን በመርገጥ/በማስወገድ እኔ ብቻ ትክክል ማለትና አሻቅቦ ቤተመንግሥትን እያዩ አባሉንና ተከታዩን የሀሰት ፕሮፓጋንዳ እየጋቱ ለመስዋዕትነት መዳረግ፤ ተደጋጋፎ ሊታገሉ የሚገባን ድርጅት ስም እየሰጡ ወንጀል እየፈበረኩ ከቻሉ ለማጥፋት ካልሆነም ሽባ ለማድረግ እቅልፍ የሚነሳ በሽታ መቼ እንደጀመረ ባላውቅም ጎልቶ የታየውና ነጥሮ የወጣው በአብዮቱ ዘመን መሆኑ ግልጽ ነው። ይሄው በሽታ መድኃኒት የሚፈልግለት ጠፍቶ፣ ሊያረጅም ሊዘምንም አልችል ብሎ እስካሁን የፖለቲካችንና የፖለቲከኞቻችን መታወቂያ እንደሆነ ይገኛል። ያደቆነ ሰይጣን ሳያቀስ አይለቅም ሆኖብን እንደሁም እንጃ፤ ዛሬም ከኢትየጰጵያ ሕዝብ ጫንቃ ላይ መነሳት አለበት ከምንለው ኃይል ጋር ከሚደርገው ትግል ይልቅ የጎንዮሽ ርስ በርስ የሚደረገው ትግል የከፋ ሆኖ ነው ወያኔ ከሃያ አራት ዓመታት አገዛዙ በኋላ መቶ በመቶ በምርጫ አሸነፍኩ ብሎ ሊቀልድብን የበቃው።

ሰሞኑን አሜሪካ ለንባብ የበቃው የሌ/ኮ ፍሰሀ ደስታ መጽሐፍ ሲተዋወቅ፤ ፀሐፊው የኢሕአፓ ቆራጥነት፣ የመኢሶን ርዕዮተ ዓለማዊ ብቃት፣ የደርግ ሀገር ወዳድነት ቢቀናጅ ተዓምር ሊሠራ ይቻል እንደነበረ በቁጭት መግለጻቸውን ሰምተናል። ኮረኔሉ ከዚህም አልፈው እስካሁን ማንም ያልደፈረውን ደፍረው አውቀው በድፍረት ሳያውቁ በስህተት ለፈጸሙት የኢትዮጵያን ሕዝብ ይቅርታ ጠይቀዋል። በሁሉም ዘንድ ያለው የሥልጣን ጥም በምን ልጓም ተገቶ እንደምንስ ሰክኖ ለዚህ መብቃት ይቻላል። ጽድቁ ቀርቶ በወጉ በኮነነኝ እንዲሉ፤ ይቅርታው ቀርቶ ባለፈ ሥራ መጸጸትና ለአለቀው ወጣት ማዘንም አይታይም። ካለፈ መማር ቢኖር የቤተመንግሥቱ ወንበር ለሁሉም ሊሆን እንደማይችል፤ ነገር ግን የኢትዮጵያን ሕዝብ የሥልጣን ባለቤትነት የሚያረጋግጥ ሥርዓት መፍጠር ሁሉንም ንጉሦች እንደሚደርጋቸው አምነው እውቀት ልምዳቸውን፣ ተሰጥኦ ተሞክሮአቸውን በማቀናጀት ትግሉ እንዴት፤ የት፤ በምን ሁኔታና በማን መካሄድ እንደሚችልና እንደሚገባው ሊመክሩ ሊያቅዱና ስትራቴጂ ነድፈው እንደ አቅም ችሎታቸው ተደጋግፈው በመታገል የግዞቱን ዘመን ባሳጠሩት ነበር። ግና አልታደልንምና ዛሬም ብዙዎቹ ራሳቸው ለሥልጣን ስለሚበቁበት ብቻ እያሰቡ የሚያውቁትን ያደጉበትንና አላረጅ ያለውን የጎንዮሽ ትግል የሙጢኝ እንዳሉ ናቸው። ላያገኙት ሥልጣን ትግሉንና ታጋዩን በትንሹም ቢሆን ይጎዳሉ፤ ለገዢው ዕድሜ መርዘም ይሠራሉ።

በአብዮቱ ወቅት ከነበሩት ፓርቲዎች የአንዱ የወዝ ሊግ መሪ የነበሩት አቶ ተስፋዬ መኮንን፤ “ይድረስ ለባለታሪኩ” በተሰኘው መጽሐፋቸው “በሕዝባችን ፊት ተሰባስበን ችግሮቻችንን ለመፍታት ችሎታው ያልነበረን የኢትዮጵያ ልጆች የኮ/ል መንግሥቱ የግድያ ጉሮኖ ውስጥ ለመጨረሻ ግዜ ተገናኘን። ሁላችንም በተዘዋዋሪ መንገድና ኃላፊነት በጎደለው ሁኔታ ሲበዛ ለድርጅት፣ ሲያንስ ለግል የሥልጣን ሽኩቻ ስንባላ ለዚያው ተመሳሳይ ዓላማ የቆሙት ኮ/ል መንግሥቱ በአሸናፊነት ሊበሉን በአንድ ቦታ አሰባሰቡን። ክቡር በሆኑ የሕዝብ ጥያቄዎች ላይ ካደረስነው በደል አንጻር ከዚህ የበለጠ ምን የታሪክ ፍርድ ይኖራል።” በማለት ነበር የወቅቱ አብይ ችግር የሥልጣን ጥም እንደነበረ ያሳዩት። ይሄው ድርጊት ነው እስከዛሬ የቀጠለው፣ ዛሬም ያለውና ወደፊትም የማይቆም የሚመስለው። ተባብሮ መሥራት ቀርቶ ተከባብሮ መኖር የተሳናቸው ፓርቲዎች አባላት በወያኔ እስር ቤት በአንድ ላይ ይታሰራሉ። በመሪዎች የሥልጣን ጥም ምክንያት ትግሉ አንድ ርምጃ መራመድ ተስኖት አባላትና ደጋፊዎች ግን ሞት እስር ስደት ስቃይ እየደረሰባቸው ነው። ይህንንም የዜጎች መስዋዕትነት ለእነርሱ ፍላጎት ማሳኪያ ሊጠቀሙበት የሚዳዳቸው ፖለቲከኞች እናያለን።

በኢትጵያ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ማኅበር ይዘጋጅ በነበረው ራዕይ 2020 መድረክ ላይ ዶ/ር ታደሰ ብሩ ኬርሴሞ፤ “ሰላም ዴሞክራሲና ልማት የልሂቃን ሚና ዛሬና ነገ በኢትዮጵያ” በሚል ርዕስ ባቀረቡት ጽሑፍ “የኢትዮጵያ ልሂቃን በጣም መበታተናቸው ሳያንስ እርስ በርሳቸው በእጅጉ የሚጻረሩ አንዱ ሌላኛውን ከምድረ ገጽ ለማጥፋት ከመረረ ጥላቻ ጋር የተነሱ መሆናቸው ሀገራችን ዛሬ ለምትገኝበት አሳዛኝ ሁኔታ የዳረገን ይመስለኛል። የመጠፋፋቱ ትግል በደርግ ግዜ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ደርሶ የነበረ ቢሆንም፤ አሁንም መልኩን እየቀያየረ ቀጥሏል። ኢትዮጵያውያን ልሂቃን በሀገራዊ ጉዳዮች የጋራ መግባባት ላይ ካልደረሱ በስተቀር ይህ የጥላቻና የመጠፋፋት ፖለቲካ በቀላሉ የሚቆም አይመስለኝም።” ብለው ነበር። ዶ/ር ታደሰ እንዲህ ብለው ብቻ አላበቁም፣ የልሂቃኑ ለድርድር መዘጋጀት እጅግ ወሳኝ ጉዳይ መሆኑን ሲገልጹ “እዚህ ላይ አጽንኦት ልሰጥበት የምፈልገው ጉዳይ ግን ጥሩ ሕገ መንግሥት፣ ጥሩ የምርጫ ሕግ እና ግልጽና ፍትሐዊ ምርጫ ወዘተ ... ቢኖሩም እንኳን ልሂቃኑ ለድርድር የተዘጋጁ ካልሆኑ ዴሞክራሲ መኖር የማይችል መሆኑ ነው” ነበር ያሉት። ጽሑፉ ከቀረበ 10 ዓመታት ያለፉት ቢሆንም የተለወጠ ነገር የለም፤ እንደውም መሻል ቀርቶ ብሶበታል። ዛሬስ ወደፊትስ …?!

ለውጥ ያለመታየቱ ምክንያትም ፕ/ር መስፍን በአሜሪካው የውይይት መድረክ ላይ የተናገሩትና በተለያዩ ጽሑፎቻቸው የገለጹት በእያንዳንዱ ሰው ውስጥ ያለው የሥልጣን ጥም ነው። ከዚህ እንዴት መገላገል ይቻል ይሆን?! ፕ/ር መስፍን፤ “ሥልጣን ባህልና አገዛዝ፣ ፖለቲካና ምርጫ” በሚለው መጽሐፋቸው እንዲህ ይላሉ፤ “እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ወደ ፖለቲካ ሲገባ ከልጅነት እስከ እውቀት በውስጡ የተመረገውን የጌትነትና የሎሌነት ባህል ፍቆ ፈቅፍቆ ማርገፍ አለበት። በግድ የአስተሳሰብ የጽዳት ዘመቻ ያስፈልገናል። ዓላማን የማጥራት ዘመቻ ያስፈልግናል። በግድ የነጻነትና የእኩልነት አራማጆች በቁርጠኝነት መነሳትና ማሳየት ያስፈልገናል። ብዙዎቹ የተቀናቃኝ መሪዎች ላይ የሚታየው የድሮው መኳንንትና መሣፍንት ለመምሰል የመሞከር ጠባይና ከዚህም ጋር ተያይዞ ሎሌዎችን በገንዘብ ሆነ በወደፊት ተስፋ እየገዙ የአገዛዝን ባህል ለማራማድ የሚደረገው ሙከራ የፖለቲካውን ሥርዓት አያራምድም። ጥረቱ ሁሉ በሥልጣን ላይ ያሉትን ሰዎች ለመለወጥ እንጂ ሥርዓትን ለመለወጥ አይመስልም። (ገጽ 32)

ሎሬት ጸጋየ ገብረመድህን በአንድ ወቅት ከጦቢያ መጽሔት ጋር ባደረገው ቃለ ምልልስ በገለጸው ስጋት ልሰናበት፤ “ኔልሰን ማንዴላ እንደ ስምጥ ሸለቆ ቁልቁል የጠለቀውን ‹የልዩነት› መቀመቅ በዴሞክራሲ ድልድይ ገደሉን አስተካክሎ የመቻቻልን ጥበብ ለወገኑ ሲታደግ፤ የኛ ተቀዋሚዎች ፖለቲከኞች ግን በኢትዮጵያ ሕዝብ መካከል አዳዲስ ስምጥ ሸለቆዎች እንዳይቆፍሩ እሰጋለሁ።”

አዲስ ቪዲዮ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!