ይመር አብዶ

St. Gebriel Church Nazreth Adama.
ቅዱስ ገብርኤል ቤተክርስቲያን፣ አዳማ (ናዝሬት) | Photo: Fikir A. (2017 Jan. 22)

የአዳማ ልጅ ነኝ። እዚያው ተወልጄ ያደኩ። አባቴ ኦሮሞ ሲሆን እናቴ ጉራጌ ናት። አባቴ ኦሮምኛ ይናገራል። ግን ቤታችን የሚነገረው አማርኛ ነው። በአብዛኛው የናዝሬት ነዋሪ አማርኛ ተናጋሪ ነው። በከተማዋ በየመንገዱ በብዛት የሚነገረው አማርኛ ነው። አዳማ ናዝሬት እንደ አዲስ አበባ ናት ማለት ይቻላል።

የናዝሬት ሕዝብ አጣብቂኝ ውስጥ ያለ ሕዝብ ነው የሚመስለው። ናዝሬት የኦሮሚያ ክልል መንግሥት መቀመጫ ናት። በዚያ የክልሉ ምክር ቤት ጨፌው ይሰበሰባል። የጨፌውን ስብሰባ ለተመለከተ ግን በምንም መስፈርትና ሚዛን፣ የናዝሬትን ሕዝብ የሚወክል ስብስብ ስለመሆኑ የሚያመላከት ነገር አይታይበትም። ለምሳሌ አብዛኛው የናዝሬት ሕዝብ በጨፌው የሚነገረው ንግግርና ውይይት መከታተል እንኳን አይችልም። የሕዝብ ተወካይ ነን ባዮቹ ተሳስተው እንኳን በጨፌ ውስጥ አማርኛ አይናገሩም።

በክልሉ ሆነ በከተማዋ መስሪያ ቤቶች ከሄድን፣ አቶ ግርማ ካሳ ”አዲስ አበባን ያቀፈ ሸዋ የሚባል ክልል ቢኖር ጥሩ ነው” በሚለው ጽሑፋቸው እንደገለጹት፣ ማመልከቻ ለማስገባት ችግር ነው። በአማርኛ ጽፈን፣ ገንዘብ በመክፈል ወደ ቁቤ አስተርጉመን ነው ማመልከቻውን የምናስገባው። ከክልሉ መንግሥት ደብዳቤ ከተላከልንም፣ የተጻፈውን የሚተረጉምልን መፈለግ ግዴታ ነው። ይህ አይነት ችግር ያለባቸው ከአዳማ ናዘሬት ነዋሪዎች 2% ወይም 5% ቢሆኑ እሺ፣ ግን 75% የሚሆነው ሕዝብ ለዚህ አይነት ችግር የተጋለጠ ነው። (የአቶ ግርማ ካሳን ጽሑፍ ለማንበብ እዚህ ይጫኑ!

አብዛኞቹ የናዝሬት ነዋሪዎች እየፈራን ነው የምንኖረው። የመብት ጥያቄ ብናነሳ ኦህዴዶች የፈለጉትን ሊያድርጉብን ይችላሉ። ዘመኑ የነርሱ ነውና። ተወልደን ባደግንበት ከተማ፣ አማርኛ ተናጋሪ በመሆናችን መጤ ነው የሚሉን። በመሆኑም አብዛኛው ሕዝብ ዝምታን መርጦ ነው ያለው።

የአቶ ግርማ ካሳ ጽሁፍን ሳነብ፣ በአብዛኛው የናዝሬት ነዋሪ ልብ ውስጥ ያለውን ትልቅ ጉዳይ አጉልቶ በማውጣቱ እንደ ናዝሬት ነዋሪ ደስ ነው ያለኝ። በዚህ አጋጣሚ ለአቶ ግርማ ምስጋናዬን ማቅረብ እወዳለሁ። ስለ ወልቃይት ጠገዴ ብዙ ይወራል። “በወልቃይት መሬቱ የትግራይ ነው፣ እናንተ ትግሬ ናችሁ፤ ትግሬነትን የማትቀበሉ ከሆነ ወደ አማራው ክልል መሄድ ትችላላችሁ” እየተባሉ ነው። የወልቃይት ጥያቄም ትኩረት አግኘቶ ሕዝብን ማንቀሳቀሱ ተገቢ ነው።

በተመሳሳይ ሁኔታ እንደ ናዝሬት ባሉ ከተሞች የሚኖሩ አማርኛ ተናጋሪዎችም በግድ ኦሮሞነት እየተጫነባቸው ነው። ኦሮምኛ የማይናገሩ ከሆነ፣ ራሳቸውን ከኦሮሞነት ጋር የማያስተሳስሩ ከሆነ መኖር እንዳይችሉ ተደረጎ ነው ኦህዴድ እየተንቀሳቀሰ ያለው። የወልቃይት ጠገዴ ሕዝብ ራሱን በራሱ የማስተዳደር መብቱ እንዲከበርለት፣ ከትግራይ ክልል ወጥቶ ወደ ጎንደር እንዲቀላቀል እያደረገ ያለው ትግል ትኩረት እንደተሰጠው፣ አቶ ግርማ እንደጠየቁት፣ የናዝሬት ሕዝብ ጨምሮ በአዲስ አበባ ዙሪያ ያሉ ከተሞች ከኦሮሚያ ወጥተው የራሳቸው አስተዳደር የመመስረት መብታቸው ሊጠበቅላቸው ይገባል። የናዝሬት ሕዝብ በማይወክሉት መተዳደር የለበትም።

የአዳማ ሕዝብ ሆነ በአዲስ አበባ ዙሪያ ያለው ሕዝብ ቢጠየቅ ሊመልስ የሚችለው የታወቀ ነው። አቶ ግርማ እንዳሉት ከኦሮሚያ ውጭ ራሱን በራሱ ማስተዳደር ነው የሚፈለገው። የሕዝብ ፍላጎት ደግሞ በማስፈራርት፣ በኃይል ወደ ጎን ማድረግ አይቻልም። እርግጥ ነው በአንዳንድ የኦሮሚያ ዞኖች አሁን ያለችው ኦሮሚያ እንድትቀጠል ጠንካራ አቋምና ፍላጎት አላቸው። ሆኖም ግን የነርሱን ፍላጎት በሌላው ላይ መጫን አይችሉም። እነርሱ የፈለጉት ወይም እኛ የፈለግነው ሳይሆን ሕዝብ የፈለገው ነው መሆን ያለበት። ሕዝብ ደግሞ በወረዳ ደረጃ፣ በዞን ደረጃ ከአንድ ክልል ወጥቶ ራስን ማስተዳደር ወይንም ከሌላ ክልል ጋር መቀላቀል ከፈለገ መብቱ እንደሆነ መታወቅ አለበት።

አዲስ ቪዲዮ

Excavators move earth as rescuers work at the site of the landslide at the landfill.
ኤክስካቫተሮች የተደረመሰውን በማንሳት ላይ ሳሉ (ፎቶ፣ ZACHARIAS ABUBEKER/AFP/Getty Images)
...

በቆሼው አደጋ መትረፍ የ…

Discussion on the role of the diaspora
የዲያስፖራው ተሳትፎ ምን ይሁን? በቀጥታስ ሆነ በተዘዋዋሪ መሳተፍ አለበት
...

በኢሕአዴግና በተፎካካሪ …

Dr. Berhanu Mengistu on Forum 65
ዶ/ር ብርሃኑ መንግሥቱ ከፎረም ፷፭ ጋር ያደረጉት ቃለምልልስ
...

ዶ/ር ብርሃኑ መንግሥቱ ከፎረም ፷፭ ጋር ያደረጉት ቃለምልልስ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!