ሐመልማል

አማራ
በወያኔ/ሕወሓት በደል እየተፈፀመበት ያለው የአማራ ሕዝብ

ባለፉት 40 እና ከዛ በላይ ለሚሆኑ ዓመታት በኢትዮጵያ ህልውና ላይ የተነሱ የውጭም ሆነ የውስጥ ኃይላት በአማራው ማኅበረሰብ ላይ ያላካሄዱት የማጠልሸት እና የማጥላላት ተግባር አልነበረም። በዚያድ ባሬ የሚመራው የሶማሊያ ወራሪ ኃይል አማራውን ቀንደኛ ጠላት አድርጎ ቀስቅሶአል። ኤርትራን ለመገንጠል የታገሉ ምንደኞችም የነጻነት ትግላቸው አማራ ከሚባል ሕዝብ ጋር የተደረገ በማስመሰል እንደነበር እናስታውሳለን። ወያኔ ገና ከመነሻው አማራውን እንደ ሕዝብ በጠላትነት ፈርጆ የጥላቻ ፕሮፓጋንዳው ኢላማው እንድርጎአል።

ይህ ተግባር ሥልጣን ከያዘ በኋላም በመንግሥታዊ በመገናኛ ብዙኀን ሳይቀር የቀጠለ ተግባር ሆኖ እናገኘዋለን። እንደ ኦነግ እና መሰል ጽንፈኛ የጎሣ ፖለቲከኞች አማራውን ለከት በሌለው የጥላቻ እና የሐሰት ታሪክ ድሪቶ በመኮነን የፖለቲካ ንግግር ማሳመሪያ ማድረጋቸውን አሁንም የምንታዘበው ሐቀ ነው። የሚገርመው ነገር ቅጥፈት ቅጥፈትን እየወለደ ይህ የጥላቻ ፍረጃ እና አመለካከት እየጎለበተ ስጋ በመልበስ፤ በአሁኑ ወቅት በአማርኛ ተናጋሪው ሕብረተሰብ ላይ ይህ ነው የማይባል ወከባ እና ግፍ በመፈጸም ላይ ይገኛል።

ይህ ታሪክን፣ እና እውነትን ለማንሻፈፍ የሚደረግ ዘመቻ አንዳንዴ ድንበር ተሻግሮ በውጭ አገር ሰዎችም ሲፈጸም ይታያል። በተለይ ደካማ የስነ-ሰብ ተመራማሪዎች (Anthropologists)፤ የቅኝ አዘዛዝ ሥርዓት ጉዳይ አስፈጻሚ ምሁራን እና ጋዜጠኞች፣ የፋሺዝም አፈቀላጤዎች፣ እንዲሁም ኃይማኖትን መሰረት አድርገው የሚንቀሳቀሱ የአካባቢው ተስፋፊ መንግሥታት አጀንዳ አስፈጻሚዎች አገራችንን ከዓለም ካርታ ላይ ለመፋቅ ታሪክን አጣሞ ማቅረብ የድርጊታቸው ዋነኛ አካል አድርገው ተንቀሳቅሰዋል። አሳዛኙ ነገር ከላይ የተጠቀሱት ወገኖችን ደባ እንደወረደ በመቀበል የሚያስተጋቡ የአገር ውስጥ የታሪክ እና የፖለቲካ ሰዎች መኖራቸው ነው።

በተቃራኒው ግን፣ ጉዳዩ ሊያሳስበን የሚገባ አገር ወዳድ ወገኖች ዝምታ እና ቸልታ በታሪካችን እና የሕዝባችንን ገጽታ ለማጠልሸት እየተሰራ ያለው ሽፍትነት ለከት እያጣ በመሄድ ላይ ይገኛል። ለዚህ ጽሁፍ መነሻ የሆነኝም ከሰሞኑ በአንድ የመገናኛ ብዙኀን፣ የጀርመን ድምጽ እንግሊዘኛው ፕሮግራም፣ በአማራ ክልል እየተካሄደ ያለውን ሕዝባዊ የመብት እንቅስቃሴ የገለጸበት መንገድ (Amhara people pine for the Ethiopia of old) አስተዛዛቢ ሆኖ ስላገኘሁት ነው። በዘገባ መሰረት በተለይ በአማራ ክልል በመካሄድ ላይ ያለው ሕዝባዊ እንቅስቃሴ እንደሌሎች የመብት ትግል ሳይሆን የቀድሞ ሥርዓትን ለመመለስ የሚደረግ ተጋድሎ እንደሆነ አስመስሎ አንሻፎ አቅርቦአል። ይህ ሕዝባዊ መሰረት ያለውን ተጋድሎ ባለፈው ሥርዓት ናፋቂነት የመፈረጁ ድርጊት ብዙ ፖለቲካዊ እንድምታዎችን እና መዘዞችን እንደሚያስከትል መናገር ይቻላል።

በእውነት ለመናገር በጎንደርም ሆነ ሌሎች የአማራ ክልል አካባቢዎች በተካሄዱ ትግሎች ተሳታፊ እና አመራር ሰጪ የነበሩት በአብዛኛው ዕድሜያቸው ከ25 እና ከዛ በታች የሆኑ ወጣቶች ናቸው። የሚገርመው ነገር እነዚህ ወጣቶች ያለፈውን ሥርዓት የሚያስናፍቅ አንድም ምክንያት የሌላቸው ብቻ ሳይሆኑ ተወልደው እስኪያድጉ ድረስ የሚያውቁት አንድ የፖለቲካ ሥርዓት ቢኖር የሕወሓት/ወያኔ አገዛዝን ነው። በሁሉም የአማራ አካባቢዎች በተደረጉ የተቃወሞ ሰልፎች የተሰሙ መፈክሮች ስለመብት፣ እኩልነት፣ እና ፍትሃዊ የሆነ ሥርዓት የመመስረት ጥያቄ ዙሪያ እንደነበረ እናስታውሳለን። የቀደሙት ሥርዓቶችን የሚያወድስ ሆነ፣ ናፋቂ የሚያሰኝ አንድም መፈክር ባልታየበት ሁኔታ የዚህ አይነት ዘገባ ማቅረብ የወረደ የጋዜጠኝነት ሥራ ብቻ ሳይሆን እውነትን ለማጣመም ሆነ ተብሎ የተደረገ ደባ ያስመስላል።

በመጀመሪያ ከዚህ ቀደም በኢትዮጵያ ሰፍነኖ በነበረው የአገዛዝ ሥርዓት ተጠቃሚ ሊሆን ቀርቶ ሥርዓቶቹ ባደረሱበት በደል የተጎሳቆለ እና ከማንም ሕዝብ በበለጠ የኃይለሥላሴንም ሆነ የደርግን አገዛዞች ለመጣል ከፍተኛ መስዋዕትነት የከፈለ ሕዝብ ነው። በምንም መነሻ ቢሆን አንድ ሕዝብ ታግሎ የጣለውን ሥርዓት የሚናፍቅበት ምክንያት የለም። ባለፈው ሥርዓት ናፋቂነት አማራውን መወንጀል ይህ ሕዝብ የከፈለውን መራር መስዋዕትነት መካድ ጭምር ነው። ሁለተኛው መነሳት ያለ ነጥብ እንዲህ አይነት አመለካከቶች ከዚህ ቀደም የነበሩ የአገዛዝ ሥርዓቶች የአማራ ሕዝብ ሙሉ ድጋፍ የነበራቸው በዚህም ተጠቃሚ አድርጎ የማቅረብ ችግር አለበት። ከዛም አልፎ የአገዛዝ ሥርዓቶቹ አማራውን በሌሎች ኪሳራ የጠቀመ እንደሆነ በማድረግ የመወንጀል ድርጊት ነው። ሦስተኛው ነጥብ በሌሎች አካባቢዎች የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች የመብት ትግል፤ ነገር ግን በአማራ ክልል የሚደረጉ ትግሎች የድሮ ሥርዓትን የመመለስ ይዘት ያላቸው አድርጎ በማቅረብ የማሳነስ ነው። በዚህም የተነሳ አሁን ባለችው ኢትዮጵያ አማርኛ ተናጋሪው የሚያነሳው የእኩልነት፣ የፍትህ እና የዴሞክራሲ ጥያቄ እንዳልሆነ በማቅረብ የሞራል ተቀባይነት እንዳይኖረው የማድረግ ሴረኛ አካሄድ ነው። በሌላ በኩልም የሕዝብ ተቃወሞ ሲነሳበት ሕወሓት/ወያኔ የተቃውሞውን ገጽታ ለማጠልሸት የጥቂት ከተሜዎች እና ሥልጣናቸውን ያጡ አካላት ሙከራ እንደሆነ በማድረግ የሚያቀርበውን የሐሰት ቅስቀሳ ማስተጋባት ነው።

በሌሎች ክልሎች የሚደረጉ ትግሎችን እንደመብት ትግል በመቁጠር፤ በአማራ ክልል የሚደረጉ እንቅስቃሴዎችን የተለየ ገጽታ ማላበስ በሰብዓዊነት ላይ የሚደረግ ማላገጥ ነው። በአንድ በኩል መብት ለሁሉም ይገባል እየተባለ፤ በሌላ በኩልም ሁሉንም የመብት ትግሎች በእኩል ዓይን ለማየት አለመቻል። በዚህ ጽሁፍ መጀመሪያ ላይ እንደተጠቀሰው አንድን ማኅበረሰብ ነጥሎ በማጥላላት እና ጥላሸት በመቀባት ላይ ያነጣጠረ ዘመቻ አካል ነው እንድንል ያደርናል።

የውጭ ዜና አውታሮች፤ ምሁራን እና አንዳንድ ተንታኞች ከገዢው መንግሥት ወይንም የጎሣ ጽንፈኞች የሚያገኙትን የጥላቻ ፍረጃ እንደወረደ ተቀብለው በማስተጋባት ሌላው ዓለም የተሳሳተ ግንዛቤ እንዲኖረው እያደረጉ ነው። የዚህ አንደኛው ምክንያት አገር በቀሎቹ ጽንፈኛ ጎሠኞች የሚያደርጉትን የጥላቻ ዘመቻ እግር በእግር እየተከታተከሉ የማጋለጥ ስራ አለመስራት ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ በውጭ አገር ያሉ ጋዜጠኞችም ሆኑ ምሁራን በተሳሳተ ሁኔታ የሕዝባችንን እና አገራችንን እውነታ ሲገልጹ እንዲታረሙ ጥረት አለማድረግ ነው።

ሌላው ይህን ጉዳይ በንቃት ተከታትሎ የአጸፋ ስራ መስራት የትግሉ አንድ አካል መሆኑን የመረዳት ችግር ነው። ጠላታችንን ማሸነፍ የምንችነው በአንድ ግንባር በሚደረግ ትግል ብቻ ሳይሆን የተነሳንለት ዓላማ እና ግብ ፍትሃዊ እና የመብት ትግል መሆኑን የተቀረው የዓለም ማኅበረሰብ ግንዛቤ በማስጨበጥ አጋር ማድረግ ስንችል ብቻ ነው።

በዚህ ወቅት በየትኛውም የዓለም ክፍል የሚደረግ ትግል ሂደቱ እና ውጤቱ በአንድ አካባቢ ወይንም ሁኔታ የማይወሰንበት ደረጃ ላይ እንደመገኘታችን፣ የአንድ አቅጣጫ ትግል ከጥቅሙ ጉዳቱ ያመዘነ ነው። የእኛን ጥፋት የሚመኙ ኃይላት እንደ ስፍር ቁጥር በበዙበት ዓለም ነገሮችን በቸልታ እና ንቆ በመተው መመልከት የሚያስከትለው ጉዳት የትእየለሌ ነው። ስለ ትግሉ ዓላማ እና ግብ የተቀረው ዓለም የሚይዘው አቋም ከወሳኝ ጉዳዮች አንዱ መሆኑን በመረዳት፤ በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ የውጭው ማኅበረሰብ ስለ መብት ትግሉ ማስገንዘብ ሊተው የሚገባ ተግባር አይደለም። ለምሳሌ አፓርታይድን ለማስወገድ በደቡብ አፍሪካ የተካሄደው ትግል ስኬታማ ለመሆን የቻለው በመላው ዓለም የትግሉ ወዳጆች እና ደጋፊዎችን ማፍራት በመቻሉ ነው። በታላላቅ የዓለም ከተሞች ውስጥ የተካሄዱ ፀረ-አፓርታይድ ሰልፎች እና የተቃውሞ እንቅስቃሴዎች ተጽእኖ መፍጠር ችለው፣ አብዛኞቹ የዓለም አገራት ከአፓርታይድ መንግሥት ጋር ያላቸውን የንግድ እና ዲፕሎማሲ ግንኙነት ከማቋረጥ ጀምሮ፤ የተናጥል እና የጉዞ ማዕቀቦችን በማድረጋቸው ነው የአፓርታይድ መንግሥት ለመንበርከክ የቻለው።

በተለይ በውጭ አገራት የምንገኝ አገር ወዳድ ዜጎች በተገኘው አጋጣሚ መታረም የሚገባቸውን የዜና ዘገባዎችም ሆነ ሪፖርቶች እንዲታረሙ በማድረግ፣ በማስተካከል፣ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰቡን የትግሉ አጋር ለማድረግ መንቀሳቀስ ይኖርብናል። ይህ ብዙም ጥረት የማይጠይቅ ትግል ከምናውቃቸው ታላላቅ የውጭ አገራት ተጽእኖ ፈጣሪ ዜጎች ጀምሮ፣ ጋዜጠኞች፣ ምሁራን፣ የፖለቲካ መሪዎች እና የጥበብ ባለሙያዎችን በመቅረብ ሕዝባችን የሚገኝበትን አስከፊ ሁኔታ በማስረዳት ወዳጅ ማድረግ ይኖርብናል።


የዶቼ ቨሌ ዘገባ

Amhara people pine for the Ethiopia of old (10.05.2017)

http://www.dw.com/en/amhara-people-pine-for-the-ethiopia-of-old/g-38771344

አዲስ ቪዲዮ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!