ኤርሚያስ ለገሰ

ሱሌይማን፣ ክንፈና ቴድሮስ
አምባሳደር ሱሌይማን ደደፎ፣ ብ.ጄ/ል ክንፈ ዳኘውና ዶ/ር ቴድሮስ አድሃኖም (ከግራ ወደቀኝ)

በሕወሓቱ ጄኔራል ክንፈ ዳኘው ስለሚመራው የመከላከያ ብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፕሬሽን (ሜቴክ) ሌብነት እና ዝርፊያ ብዙ ተብሏል። ዕድሜ ይስጠን እንጂ ለወደፊቱም እጅግ በጣም ብዙ ይባላል። በትክክልም ይህ በእውቀት አልቦነት እና ማን አለብኝነት የሚንቀሳቀስ ኮርፖሬሽን በአንድ በኩል የአገሪቱ መፃኢ እድል እያጨለመ፣ በሌላ በኩል የሕወሓት የግል ንብረት የሆነውን ኤፈርት የፋይናንስ አቅም እያደለበ እንዲሄድ በማድረጉ ምክንያት ጊዜ አጥፍቶ መነጋገሩ ቢያንስ ከህሊና ተጠያቂነት የሚያድን ይሆናል። ዘለግ ባለ ሁኔታ መነጋገሩ ፍሬ ካፈራ ደግሞ የሕወሓቶችን የዘረኝነት አምድ ለማፈራረስ፣ የአገር መግደያ ኃይላቸውን ለመደምሰስ እና የአፓርታይድ መሰል ፖሊሲና አካሄዳቸውን ለመግታት የሚረዳ ይሆናል።

እርግጥ ለሁላችንም የማይካድ አንድ ሐቅ አለ። ሲጋራን በቄንጥ ከማጨስ ውጭ ሌላ ዘመናዊ እውቀት የሌላቸው የሜቴክ ጄኔራሎች ገደብ የለሽ በሆነው ዝርፊያቸው ታውቀዋል። በተለይ ዋና ዴሬክተር የሆነው ጄኔራል ክንፈ ዳኘው የመቶ ፐርሰንት የሕወሓት/ ኢህአዴግ ፓርላማ ላይ ቀርቦ ያቀረበው ማስፈራሪያ የዓመቱ አስገራሚ ንግግር ተደርጐ የተወሰደ ነው። በግሌ የጄኔራሉን መረን የለቀቀ ድንፍታ የሰማሁ ዕለት የተሰማኝን ኀዘን የምገልፅበት ቃላት ማግኘት ባለመቻሌ፤ አልታደልኩም። እንደ እውነቱ ከሆነ ጥልቅ ኀዘኔን መጠን የለሽ ያደረገው የተወዳጁ ፓርላማ መዘለፍ ብቻ ሳይሆን ሸንጐው የምን አይነት ሰዎች ስብስብ እንደሆነ ቁልጭ አድርጐ የሚያሳይ በመሆኑ ነው። ተደጋግሞ የተገለጠ ቢሆንም ፓርላማው የፈሪዎች፣ የአድርባዬችና የደንቆሮዎች ስብስብ መሆኑ በአደባባይ የተጋለጠበት ሆኗል።

አሁን አሁን ሜቴክን የተመለከቱ የግላጭም ሆነ በሚስጥር ሾልከው የሚወጡ ደብዳቤዎች ኮርፖሬሽኑ የደረሰበትን አደገኛ ሁኔታ የሚያመላክቱ ኾነዋል። አምና በተመሳሳይ ወቅት ላይ ከመንገዶች ባለሥልጣን መስሪያ ቤት ለኢሳት የደረሰውና ለሕዝብ ይፋ የሆነው መረጃ መነጋገሪያነቱ አሁንም አላባራም። በወቅቱ ይፋ እንደተደረገው ሜቴክ ከኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን የተረከበውን ግምታቸው ከ65 ሚሊዮን በላይ የሆኑ ከ88 በላይ የኮንስትራክሽን መሣሪያዎች ጠግኖ ማስረከብ ሲጠበቅበት በሕወሓት ትእዛዝ ለትግራይ ውሃ ሥራዎች ኮንስትራክሽን ያስተላልፋል።

ሁኔታው ግራ ያጋባው የመንገዶች ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር ዛይድ ወልደገብርኤል ተደጋጋሚ ደብዳቤዎችን ለሜቴክ እና ለገንዘብና ኢኮኖሚ ሚኒስትር ይጽፋል። ለደብዳቤው ምላሽ የሚሰጥ ይታጣል። ከዚህ በተጨማሪም በዓለም ባንክ ኦዲተሮች የስንግ የተያዘው የኢትየጵያ መንገድ ኮንስትራክሽን ኮርፖሬሽን ተቀዳሚ ዋና ዳይሬክተር የሆነው አቶ ሲሳይ በቀለ፤ አንድ ጊዜ በትሕትና ሌላ ጊዜ በልመና ሜቴክ የወሰደውን ንብረት እንዲመልስ ይጠይቃል። አሁንም ምላሽ የሚሰጥ ይጠፋል። የኮንስትራክሽን ማሽኖችን ከንብረት መዛግብት የመሰረዝ ሥልጣን ያለው የገንዘብና ኢኮኖሚ ሚኒስቴር በደብዳቤ ቢጠየቅም መጽሐፉም ዝም ቄሱም ዝም ይሆናል።

ሁኔታዎች እየከፉ ሲሄዱ፤ በኢትየጵያ መንገዶች ባለሥልጣን የሚሰሩ ኃላፊዎች የኢትዮጵያ ሕዝብ እየተፈፀመ ያለውን ዝርፊያ እንዲያውቅ በማሰብ በጥብቅ ሚስጥር ለኢትዮጵያ ሳተላይት ሬዲዮ እና ቴሌቪዥን (ኢሳት) እንዲደርስ ያደርጋሉ። ይህ ከ16 ገፆች በላይ የያዘ ዝርዝር መረጃ በሚዲያው ይፋ ከሆነ በኋላ፤ ከፍተኛ መነጋገሪያ ሆነ። ከወንጀለኝነቱ ባሻገር ሜቴክ ለምን ለኦሮሚያ፣ ለምን ለአማራ፣ ለምን ለቤኒሻንጉል፣ ለምን ለሱማሌ ወይም አፋር አላስተላለፈም የሚል ሰፊ ጥያቄ ተነሳ። ለኢፍትሐዊነት እና ዝርፊያ ከዚህ በላይ ምን ማሳያ ሊመጣ ይችላል የሚለው አነጋጋሪ ኾነ።

እነሆ! ዓመቱን ጠብቆ ሌላ አስደንጋጭ ደብዳቤ ለኢሳት ደረሰ። የደብዳቤው ባለቤት የጅቡቲ አምባሣደር የነበረው ሱሌማን ደደፎ ለውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ለነበረው ዶክተር ቴዎድሮስ አድሃኖም የተፃፈ ነበር። በአቶ በረከት እጅግ የሚጠላውና በሕወሓቶች ዘንድ በኦነግነት የሚጠረጠው ሱሌይማን በአስደንጋጩ ደብዳቤው በኢትየጵያ ንግድ መርከቦች ላይ የተጋረጠውን አደጋ ግልጥልጥ አድርጐ አመላክቷል። የኢትዮጵያ ንግድ መርከብ ንብረት የነበሩት ”አብዮት” እና ”አባይ” የተባሉት ሁለት መርከቦች በሕወሓት መራሹ መንግሥት ውሳኔ ለሜቴክ የተሸጡ ቢሆንም በጅቡቲ ወደብ ላይ መልህቃቸውን ጥለው በመቆማቸው በመቶ ሚሊዮን ብሮች በአገዛዙ ላይ ጉዳት እያደረሱ መሆኑን አሳውቋል።

እየደረሰ ያለውን ጉዳት እንደሚከተለው ገልጿል፣

መርከቦቹ በሽያጭ ወደ ብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን ከተዘዋወሩ ጊዜ ጀምሮ እስከዛሬ በጅቡቲ ወደብ ላይ መልህቅ ጥለው በመቆም ላይ ይገኛሉ። ለዚህም ባህር ላይ የቆሙበትን ሂሳብ በየቀኑ ከሁለት ሺህ የአሜሪካን ዶላር በላይ እየተከፈለ እስካሁን ድረስ ምንም ገቢ ሳያገኙ 391 ሺህ የአሜሪካን ዶላር ተከፍሎባቸዋል። መርከቦቹ ባህር ላይ መልህቅ ጥለው በሚቆሙበት ወቅት ሞተሮቹም ሆነ የኃይል ማመንጫ ጄኔሬተሮች እየሰሩ ስለሚቆይ የነዳጅ ወጭና የምድብተኞች መኖሪያ ከአንድ ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር በላይ ወጪ ተደርጓል

በማለት ይገልፃል።

አቶ ሱሌይማን በደብዳቤው ላይ በስድስት ወራት ብቻ ከአንድ ሚሊዮን 400 ሺህ በላይ የአሜሪካን ዶላር ወጪ መደረጉን ይናገራል። ከአንድ ደሃ አገር ሀብት ላይ ይህን ያህል ብክነት መድረሱን በቁጭት ይገልፃል። ከፍተኛ ደሞዝ የሚከፈላቸው የውጭ አገር ዜጐችም ያሉበት 36 መርከበኞች ያለስራ ደሞዝ ለሚወስዱት ተጠያቂ ማነው በማለት ጥያቄ ያነሳል።

የቀድሞ የአዲስ አበባ ምክር ቤት ወዳጄ በዚህ ደብዳቤው ለኢትዮጵያ ሕዝብ አስደንጋጭ መርዶ ይናገራል። መርከቦቹ ነዳጅ በመጨረሳቸው ሞተሩና ጄኔሬተራቸው ጠፍተዋል። የመርከቡ ዋና ኢንጂነር ጋናዊው ሳሙኤል አማኮ ጨምሮ ሌሎች መርከበኞች የአገዛዙ አካሄድ በዓለም አቀፍ ሕግ የማይገዛ መሆኑን ለባህሩ ባለቤት ለሆነችው ጅቡቲ አቤቱታ አቅርበዋል። ጅቡቲ ለዓለም አቀፍ የመርከበኞች ማኅበር ሪፓርት ካደረገች ኢትዮጵያ በጥቁር መዝገብ ሰፍራ መርከቦቹ በደረሱበት እንዲያዙ ይደረጋል። አንድ ኢትዮጵያዊ መርከበኛ በስራ ላይ እያለ አደጋ ደርሶበት እንዳይታከም በመከልከሉ ከብዙ ስቃይ በኋላ ወደ ሆስፒታል ሲሄድ፤ ጉዳቱ ወደ ጋንግሪን በመቀየሩ እግሩ እንዲቆረጥ ታዟል።

ሱሌይማን በዚህ ደብዳቤው የሕወሓት አገዛዝ በዓለም አቀፍ ሕግ ወንጀል እየፈፀመ እንደሆነ ሳያቅማማ አጋልጧል። ምን አልባት ይሄ ደብዳቤ ዶክተር ቴዎድሮስ አድሃኖም ለዓለም የጤና ድርጅት ሲወዳደሩ ተጋልጦ ቢሆን ኖሮ ውጤቱን ይገለብጠው ነበር። አሁንም ቢሆን ሀሞተ ኮስታራ ኢትዮጵያዊ ሰው ካለ ዓለም አቀፍ አደባባይ ለማቅረብ የዘገየ አይደለም።

ለማንኛውም ዓለም አቀፍ ወንጀል እንደሆነ በሱሌይማን ደደፎ የተገለፀው ደብዳቤ እንዲህ ይላል፣

ከተገዙት መርከቦች መካከል አንዱ በአሁኑ ሰዓት ካፒቴን የሌለው በመሆኑ፤ መርከብን ያለአዛዥ ውሃ ላይ ማቆም በዓለም አቀፍ ሕግ ወንጀል በመሆኑ ጉዳዩ በሌሎች ሳይታወቅ/ሳይጋለጥ እርምጃ መወሰድ ይኖርበታል። መርከቦቹን ያለምድብተኞች ውሃ ላይ መተው በዓለም አቀፍ ሕግ ተከለከለ ነው

በማለት ይገልፃል።

ሱሌይማን ለዚህ ሁሉ ወንጀል ተጠያቂው ማን እንደሆነ በደብዳቤው መጨረሻ ላይ በግልፅ አመላክቷል።

እንዲህ በማለት፣

ስለዚህ ሁኔታው አሁን አገራዊ ጉዳይ በመሆኑ ከቁጥጥር ውጭ በመውጣቱ እና የንግድ መርከብ ድርጅታችንን መልካም ስምና የአገር ገፅታ ከማበላሸቱ በፊት፤ የብረታ ብረት ኮርፕሬሽን ከያዘው ሕገ ወጥ አድራጐት እንዲቆጠብ መመሪያ እንዲሰጥበት

በማለት ለውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ለነበረው ዶክተር ቴድሮስ አድሃኖም ያሳውቃል።

አሁን ጥያቄው ዶክተር ቴድሮስ የተባለውን አደረገ ወይ ይሆናል? … አሁን ጥያቄው በአገዛዙ ወንጀል እግሩ በጋንግሪን የተቆረጠው ሰው ምን ፍትህ አገኘ ይሆናል? … አሁን ጥያቄው በዓለም አቀፍ ሕግ ወንጀል የፈፀመ ሰው የዓለም ጤና ድርጅት የበላይ ኃላፊ ሆኖ መቀጠል ይችላል ወይ? የሚለው ይሆናል።

አዲስ ቪዲዮ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!