Eshetu Alemu

በዘ-ሄግ ከተማ የዓለም አቀፍ ወንጀል ችሎት ላይ በቀይ ሽብር ወንጀል ተከስሶ የቀረበው የመቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ

ክንፉ አሰፋ (ዘ ሄግ)

ለ25 ዓመታት በኔዘርላንድ ውስጥ ሲኖር ሰብአዊነት ማለት ምን እንደሆነ በደንብ የተረዳ ይመስላል። ምዕራባውያን ለሰብአዊ ፍጡር የሚሰጡትን ዋጋ ሳይገነዘብ አልቀረም። አምላክ በአምሳሉ የፈጠረው የሰው ልጅ ሕይወት ቀርቶ ለእንሰሶች ሕይወት የሚሰጠውን ክብር ሌት ተቀን እያየ የአመለካከት ለውጥ አያደርግም ብሎ ለመናገር ይከብዳል። እዚህ ሰብአዊ ፍጡርን በፖለቲካ አመለካከቱ መግደል ከቶውንም አይታሰብም። መግደል አይደለም የሰው ልጅ ላይ እጁን የሚያነሳ፣ ጸያፍ ስድብ ከአንደበቱ የሚያወጣ እንኳ ባለሥልጣን ቢኖር ዋጋ ይከፍላል።

መቶ አለቃ እሸቱ በዚህ በኔዘርላንድ ሕብረተሰብ ውስጥ ለ25 ዓመታት ዘልቋል። ከ25 ዓመት በፊት የነበረውን ትውስታ ሁሉ አጭንቅላቱ ሰርዞ አዲስ የሥነልቦና ተክለሰውነት ይዞ እየኖረ ነው። በሌላ አገላለጽ ከ30 ዓመታት በፊት የተከሰተውን ሁሉ እንዳያስታውስ ሜሞሪው ሙሉ በሙሉ ታጥቧል። ‘ወጣቱ የደርግ አባል’ ተብሎ ይጠራ የነበረው መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ ዜግነቱ ወደ ሆላንዳዊነት ሲቀየር በሱ አመለካከት ሁሉ ነገሩ ተቀይሯል። ከዚያን ግዜ በኋላ እያቆራረጠ መተንፈስን አቆሞ የነጻነት አየር ያገኘ መስሎት ነበር። እንደማንኛውም የደች ዜጋ ይኖራል፣ ይዝናናል፣ የዜግነት መብቱን ያስከብራል።

"የተሳሳተ ሰው ነው የያዛችሁት" ነበር ያለው መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ በዘ-ሄግ ከተማ የዓለም አቀፍ ወንጀል ችሎት ላይ ቀርቦ ቃሉን ሲሰጥ። እርግጥ ነው። አሁን "ነጻ ሰው ነኝ" ብሎ ራስን ላሳመነ ሰው ከዳይኖሰር የገዘፈ ወንጀል ከላይ ሲጫንበት ማስደንገጡ አያስገርምም። "አቃብያነ-ሕግ በምን እንደከሰሱኝ ስሰማ እጅግ ተደናግጫለሁ" በማለት ለፍርድ ቤቱ የተናገረው ቃል ይህንኑ ያረጋግጥልናል።

ወንጀሉ ከበድ ይላል። በሆላንድ አገር (ዓለማቀፉን ችሎት ሳይጨምር) እንዲህ አይነት የወንጀል ጉዳይ ሲቀርብ የመጀመሪያው መሆኑን ነው መገናኛ ብዙሃን የሚነግሩን። 75 ወጣት እስረኞችን መግደል፣ 9 እስረኞችን ማሰቃየት፣ 240 እስረኞች ላይ ከባድ ግፍ መፈጸም፣ ... ከተዘረዘሩት ክሶች ዋነኞቹ ናቸው። በሆላንድ የሰብአዊነት አስተሳሰብና ሥነልቦና ውስጥ ለሚገኝ ሰው ይህንን ዱብ እዳ በአንድ ግዜ መቀበል ቢከብድም ምላሹ ግን ያስደነግጣል። "ጎጃም ውስጥ እስር ቤቶች አይቼ አላውቅም!" ብሏል እሸቱ። የሚደብር አካካድ። መካድ ካልቀረ በደንብ አድርጎ መሸምጠት ነበረበት። "እኔ መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ አይደለሁም። ተሳስታችኋል!" ቢል ነበር ጥሩ ክህደት የሚሆነው። ከጉዳዩ ባያመልጥም! "ላታመልጪኝ አታሯሩጭኝ" ይል የለ ያገሬ ሰው።

በሥልጣን ስካር ውስጥ በነበረበት ግዜ ያደርገው የነበረው ነገር ሁሉ ላይታወሰው ይችላል። በወቅቱ ዓይኖቹ ሁሉ ተጋርደው የሚታየው ከፍ ብሎ የወጣበት የሥልጣን ማማ እና በዜጋው ላይ ሊፈርድ የተቀመጠበት ወንበር ብቻ ነው። ቀይ ሽብርን ደርሼ በዓይኔ ባላየውም በታሪክ አንብቤያለሁ። የወጣቱ ደም እንደ ጎርፍ መፍሰስ በወታደሮቹ እንደጀብድ የሚታይበት ግዜ ነበር። በሥልጣን ለመቆየት ሲሉ ብቻ አንድ ትውልድ እንደዋዛ አጠፉ። የሚገርመው የአሁኖቹ ባለተራዎች ከዚህ ያለመማራቸው ነው። እነሱም ደም ማፍሰሱን አላቆሙትም። ስልት ቀየሩ እንጂ ትውልዱን አሁንም እየፈጁት ይገኛሉ። የቤተ መንግሥቱን ቁልፍ በእጃቸው ሲያስገቡ የሚታወሩበት አዚም ግራ ይገባል። ሌላው ቀርቶ የሚያንማርዋ መሪ ኡን ሳን ሱ ቺ - ተቃዋሚ ሳለች የኖቤል የሰላም ተሸላሚ ጀግና ነበረች። ቤተ መንግሥት ስትገባ በዓለም አንደኛ የተባለው የዘር ማጥፋት ወንጀል ውስጥ ተዘፍቃ እየዋኘች ትገኛለች።

ልብ ያለው ልብ ይበል። በሕይወት ዘመናቸው ክቡሩን ሕይወት የቀጠፉ ሁሉ ደም ይጠራቸዋል። ግዜው ሊቀርብም ሊርቅም ይችላል። በመጨረሻ ግን ... ማንም ከፍትሕ አያመልጥም። የሰው ደም አይለቅም!

እነሆ የ63 ዓመቱ እሸቱ ዓለሙን በሆላንዱ ፍርድ ቆሞ አየሁት። ይህንን ሰው ከዚህ ቀደም አንድ ግዜ ብቻ በአካል አግኝቼ እንዳነጋገርኩት ትዝ ይለኛል። ቀደም ሲል በሆላንድ ላይ "ኢትዮጵያ ወዴት?" በሚል ርዕስ ተዘጋጅቶ በነበረ ትልቅ ስብሰባ ላይ ሐሳብ ሲሰጥ በቪድዮ አይቼዋለሁ። ስለ ፍትሕና ዴሞክራሲ ግንባታ ሲናገር በጣም ያስደምማል። በእሸቱ ንግግር የተመሰጡት ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ "... አነጋገርህን ስሰማ ሥልጣኑን ለደርግ መልሰህ ስጥ ስጥ አለኝ" ሲሉ በዚያው ስብሰባ ላይ የተናገሩት የምጸት ቃልም ታወሰኝ። ከዚያን ግዜ ወዲህ እሸቱ በኢትዮጵኖች ስብስብ ላይ ታይቶ አይታወቅም።

ባለፈው ሐሙስ ተጠቂዎች በዘ-ሄግ ፍርድ ቤት ቀርበው ቃል ሲሰጡ በሥፍራው የነበረው ስሜት የተለየ ነበር። ሰውን ሁሉ ስሜታዊ ያደረገው የተጎጂ ወገኖች ምስክርነት ከተሰማ በኋላ፣ መቶ አለቃ እሸቱ 30 ዓመት ወደኋላ በትውስታ ተጉዞ ወደ አዕምሮው የተመለሰ ይመስላል። እንባ እየተናነቀውም፣ "በወቅቱ እጅግ አስከፊ ነገር ተፈጽሟል። ይህ ሥርዓት ለፈጸመው በደል ሁሉ በጉልበቴ ተንበርክኬ ይቅርታ እጠይቃለሁ።" ሲል ተናገረ። በዚህ ግን አላበቃም። ወዲያው አንድ ነገር ትዝ አለውና እንዲህ አለ።

ዘ ሄግ የዓለም አቀፍ ወንጀል ችሎት
ዘ ሄግ ከተማ የሚገኘው የዓለም አቀፍ ወንጀል ችሎት

"የሚነገረውን ወንጀል ሁሉ ግን እኔ አላውቀውም!"

ይቅርታውና ክህደቱ ትንሽ ግራ ያጋባሉ። ድርጊቱን አልፈጸምኩም ካለ - ሰው ራሱ ላልሠራው ወንጀል እንዴት ይቅርታ ይጠይቃል? ወይንስ በውክልና ይቅርታ እንዲጠይቅ ደርግ ኀላፊነት ተሰጥቶታል?

እ.ኤ.አ. መስከረም መጨረሻ 2015 ላይ የሆላንድ ፖሊሶች የፍርድ ቤት ማዘዣ በመያዝ አምስተልቪን በሚገኘው መኖሪያው እሸቱ ዓለሙን እስካገቱት ድረስ ድምጹም ተሰምቶ አያውቅም። በደርግ ዘመን በጎጃም ክፍለ አገር ዜጎችን በመግደል፣ በማሰርና በማሰቃየት ተከስሶ በወያኔ የሞት ፍርድ የተበየነበት መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ በፖሊስ ቁጥጥር ስር ከዋለ ሁለት ዓመት ሞላው።

እሸቱ ዓለሙን ለፍርድ የማቅረብ ሂደቱ የተጀመረው ከዛሬ 18 ዓመት ገደማ ነበር። በወቅቱ ከገዥው ፓርቲ ደህንነት ኀላፊ የነበሩት አቶ ክንፈ ገብረመድህን ሆላንድ አገር ባሉ ተወካዮቻቸው አማካይነት እንቅስቃሴ ተጀመረና ግፊቱ ወደ ሆላንድ የኢትዮጵያውያን ማኅበር ጽሕፈት ቤት ደረሰ። በወቅቱ የነበሩት የኢትዮጵያ ማኅበር አመራሮች ጉዳዩን ከግምት ውስጥ አላስገቡትም ነበር። ለዚህም በቂ ምክንያት ነበራቸው። በሥልጣን ላይ ያለው መንግሥት ከደርግ የባሰ ወንጀል እየፈጸመ ነበርና።

ወያኔ በቀጥታ የሆላንድ መንግሥትን መጠየቅ ሲችል ለምን በዚህ መንገድ መጣ የሚለው ጥያቄ በወቅቱ በአዕምሮዬ መጣ። ሁለት ምክንያት አለው። አንደኛው ሁለቱ አገራት ወንጀለኛን አሳልፎ የመስጠት ስምምነት ስለሌላቸውና፤ በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ የኢትዮጵያ ወንጀለኛ መቅጫ ሕግ የሞት ቅጣትን ስላካተተ ነው።

በወቅቱ የነበረው የማኅበሩ አመራር፣ “ግለሰቡ መዳኘት ካለባቸው ዘ-ሄግ ያለው ዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት ነው” ሲል ጥያቄውን ውድቅ ማድረጉ ይታወሳል።

እ.ኤ.አ. በ1998 ዩዲት ኑሪንክ የምትባል ታዋቂ የሆላንድ ጋዜጠኛ ቢሮዋ ጠርታ ስለዚህ ጉዳይ አነጋገረችኝ። እሸቱ ዓለሙ የጎጃም ነዋሪ ወጣቶች እንዲገደሉ እና እንዲታሰሩ የፈረመበት ክምር ዶሴ በእጅዋ ነበር። እንደ ጋዜጠኛ ኀላፊዋነትዋን ብቻ መወጣት እንደሚገባት ተነጋግረን ተለያየን። ጋዜጠኛ ዩዲት - የኢትዮጵያ ማኅበር አመራሮችን (ጸጋ ተክሉን እና ወንድም አስረስን) እያጣቀሰች መረጃውን በአንድ ተነባቢ መጽሔት ላይ ለቀቀችው። ... ከዚያም ጉዳዩ በሆላንድ የዓለማቀፍ ወንጀሎች ምርመራ ቡድን ዓይን ውስጥ ሊገባ ቻለ።

የሆላንዱ ፍርድ ሂደት ለእሸቱ ዓለሙ ሕልም ሊመስል ይችላል። የሚወዱትን ለተነጠቁት ለሟች ቤተሰቦች ግን እውን ነው። እሸቱ ዓለሙን በባእድ አገር ፍርድ ቤት ብቻውን ቆሞ ለሚያየው ሰው እጅግ ያሳዝናል። ከጎኑ አንዳች ሰው የለም።

በዓይኑ ሳይሆን በልቦናው አትኩሮ ለሚመለከተው ሁሉ የሚነግረን መልእክት ግን አለ። ... "እኔን ያየህ ተቀጣ!"

ይቀጥላል ... የፍርድ ሂደቱ ማክሰኞ ይቀጥላል። ከቻልኩ በምስል ለማቅረብ እሞክራለሁ!

አዲስ ቪዲዮ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!