ዐቢይ አሕመድ

ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ

ዩሱፍ ያሲን (ኦስሎ ኖርዌይ)

በዛሬይቷ ኢትዮጵያችን ተስፋም፣ ስጋትም፣ ሰፍኗል። ጎን ለጎን እርግጥ ተስፋ መሰነቁ ሚዛን እየደፋ መምጣቱ አይካድም። መዳረሻችን በውል ባለመታወቁ ጉዟችንን በጥርጣሬ ዓይን የሚመለከቱ ወገኖች በዚያኑ መጠን እንዳሉ መቀበል የግድ ይላል። ደስ በሚያሰኙ ቸር ወሬዎች እየተንበሸበሽን ነን። ባንጻሩ ተስፋን የሚያደበዝዙ ዜናዎች ያንገላቱናል፣ ያላጉናል ብንል ማጋነን አይሆንብንም። There is Good news ብለው በኋላ There is bad news በማለት አሜሪካኖቹ እንደሚጠርቁት መሆኑ ነው። በየቱ እንጀምር? ከነጸሎቱ «ቸር ወሬ ያሰማን!» ስለሆነ ወጉ፤ ደግ ደጉን ላስቀድም።

ትልቁ ብሥራት የበርካታ የፖለቲካ እስረኞች ክሶች መቋረጥና መፈታት ነው። ኢትዮጵያዊነት መሰበኩ ነው። የመግባባትና የእርቅ ድባብ እንዲወርድ ፍላጎት መታየቱ ነው። «ተፎካካሪ ፓርቲዎች» ስለ አገራዊ መግባባትና ዕርቅ ማውረጃ ንድፎች ላይ ሐሳብ ለሐሳብ እንዲወያዩ መጀመሩ ነው። ባጭሩ የፖለቲካ ምኅዳሩ መስፋቱ ሂደት ከምር መጀመሩና ፍንጭ መታየቱ ነው ትልቁ የዶክተር ዐቢይ የእስካሁኑ ስኬት። በሁሉም ዘንድ ተስፋችን መለምለሙ ብቻ ሳይሆን በእርስ በእርስ መበጣበጥና መመሰቃቀል አፋፍ ላይ የነበረችው አገር ወደ መረጋጋት ፊቷ መመለሱ ነው ትልቁ ነገር። ምንም እንኳን ለዶክተር ዐቢይና ለቲም ለማ ሁሉም በተራውና ከየአቅጣጫው የፍላጎቱ መመዝገቢያ ሊስት (Wish list) ቢያዥጎደጉዱለትም፣ ዕድልና አዲስ ተስፋ መፈንጠቁን እናቶች ተቀብለው ነው ቱፍ፣ ቱፍ እያሉ የከፉ አይንካብን ምርቃት የሚቸሩት። የኢትዮጵያ እናቶች ለዶክተር ዐቢይ “ሥስቴ” የሚል አዲስ ስም አወጡለት እየተባልንም ነው።

ባንጻሩ ጥርጣሬው ለከት የለውም። ዋናው ዶክተር ዐቢይን የወያኔ/ ኢሕአዴግ ሴራ ተቀባይና ወኪል አድርጎ መመልከቱ ነው አንዱ የጥርጣሬ ስጋት። በሥርዓቱ ተኮትኩቶ የተመነደገ የጉዲፈቻ ልጅ እስከማለት። እነዚህ ምክንያቶቻቸውን እንደሚደረድሩት ሁሉ የዐቢይ ደጋፊዎችም በተራቸው ከሙሴ እስከ ጎርባቾቭ ከሥርዓቱ ሆድ እቃ ለውጥ ፈላጊው ብቻ ሳይሆን ነጻ አውጪው ነቢይ ተመዞ የወጣ እንደ ሆነ ሁሉ ያስተምራሉ። አንድ የሃይማኖት አባት የሙሴ በፈርዖን ቤተ መንግሥት ማደግ የእስራኤል ሕዝብ መሪነንና ሀራ የማውጣት ተልእኮውን አልጋረደበትም ይሉናል። ሌሎቹ የጎርባቾቭ ስም ከሶቪየት ሕብረት ኮሚንስት ፓርቲ ውስጥ አድጎና ተመንደጎ በግላስኖትስና፣ በፐርስቶሪይካ አማካኝነት ታላቋን የሶቭየት ሕብረት ከስር መሰረቱ ውልቅልቋን አውጥቶ የለውጥ ኃይል ይሆናል ብሎ የገመተ የለም ይሉናል። የዚህ ሁሉ ምሳሌ ዳራ፣ ለዶክተር ዐቢይ ዕድል እንስጠው ነው መልዕክታቸው።

እርግጥ ለውጡ በአገር ቤት እየፈጠነ ነው። እንደ ደርጉ ባቡር እያራገፈ ብቻ ሳይሆን እያፈናጠጠ ነው፤ ገሚሱ ዶክተር ዐቢይና ቲም ለማን እንርዳ በማለት ሲቀላቀሉዋቸው፤ ገሚሱ ደግሞ በተለመደው አፈ ጮሌነት ማዕበሉን መፈናጠጥ ተያይዘውታል። ዓረቦቹ - አርከብ አል ሞጃ (ማዕበሉን ተፈናጠጥ) የሚሉት ዐይነት ሩጫ ነው። ያም ሆነ ይህ የትግሉ ማዕከል ወደ አገር ቤት እየተመለሰ ነው። ዲያስፖራው ሚናውንና ድርሻውን ብቻ ሳይሆን የትግል ስልቱንም እየፈተሸ ነው። ሌላም ቸር ወሬ አለ! ሁሉም ሰከን ማለት ጀምሯል። አንዳንዶች ለሥልጣን አለመታገላቸውንም እየማሉና እየተገዘቱ ባለድርሻነታቸውን ተቀብለው ከሌሎች ጋር ለመሥራት ዝግጁነታቸውን በመግለጽ ላይ ናቸው። በዶክተር ዐቢይ ቋንቋ “ለመደመር” እየተዘጋጁ ናቸው። ”ይበል!” የሚያሰኝ ነው። ወርቃማ ዕድል የማስመለጡም አባዜም ሆነ እርግማን እንዳይለጠፍበት ሁሉም ጥንቃቄ እየወሰደ ነው። በዲያስፖራው ካለው ኢትዮጵያዊ አብዛኛው ዘውዱን በኪሱ ይዞ ይዞራል እንዳልተባለ ሁሉ፣ አሁን አሁን የተወሰነ ትህትና እየተመለከትን ነን። ልካቸውን፣ ሚናቸውን፣ የትግል ድርሻቸውንም እየተረዱ እንዳሉ ሁሉ ፀሐይቱ ጎሕ ቀዳ በጧት ብቅ የምትለው ጩኸቴን (ትዕዛዜን) ሰምታ ነው ብሎ ይኩራራል እንደሚባልለት አውራ ዶሮ፣ ቄሮም ፋኖም፣ ዘርማም፣ ሁሉንም ከኋላ የማዞረው እኔ ነኝ ባይ ግብዝ ታጋይ ዛሬም አልጠፋም።

በሰከን ማለቱ ግንባር ሊመሰገኑ የሚገባቸው ሰዎች ቢኖሩ ከእስር ቤት የተፈቱት ታጋይ መሪዎች ናቸው። ትህትናቸው አስተማሪ ነው፣ የትግል ወኔያቸውም እንዲሁ። የትግላችን መዳረሻ ያው ዲሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን መመስረት ጠፍቶህ ነው ወይ? የትግላችን መዳረሻው የት ነው ብለህ ጉንጭ አልፋ ጥያቄ የምትሰነዝረው ለምትሉኝ አንባቢያን፤ መዳረሻ መንገዱ ነው አስቸጋሪውና ውስብስቡ እላለሁ። ከሁሉ የተሻለ ሲናርዮ ብትጠይቁኝ በሽግግር መንግሥት አማካኝነት የሚካሄድ የሽግግር ሂደት ነው። በዚህ ሂደት ለችግሮቻችን ዘላቂ መፍትሔ እስከ ምርጫው የሚዘልቅ የሽግግር ሂደት ነው እላለሁ። ግን ይህ አማራጭ በአሁኑ ተጨባጭ ሁኔታ መሳካት መቻሉን እጠራጠራለሁ። ስለዚህ አብዛኛዎቹን ባለ ድርሻ አካላቶች ያሳተፈ ማንንም ያላገለለ የሽግግር ሰነድ የሚነድፍ አካል መሥርቶ፤ አንድ ሽግግር ሳይሆን በርካታ ሽግግሮች እንደሚያስፈልገን አምኖ መቀበል ነው። አዲስ ሕገ መንግሥትን የመንደፉን ተግባር ለሁለተኛው ሽግግር በመተው ያሁኑ ሽግግር በብሔራዊ መግባባትና ዕርቅ ማውረዱ ላይ ትኩረት እንዲያደርግ ስምምነት መድረስ ነው። ምክንያቱ እምብዛም አያመራምርም። ባለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት ተፋጠው እንዲደራጁ የተደረጉ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በአንድ አገራዊ አሰባሳቢ ማንነት ዙርያ ማቀራረቡ ለነገ የማይባል ነው። ጥርጣሬው ሞልቶ ፈሷል።

የዶክተር ዐቢይን ጥረቶች እንደ ኦሮሞ አንግስ ጥረቶች አድርገው የሚመለከቱ አሉ። አይፈረድባቸውም። ተራው የኦሮሞ እንደሆነ የሚያስመስሉ ወገኖችም አሉ። የኦሮሞው ብሔረተኝነት ተግዳሮቶች ተደቅነውበታል፣ የአማራም፣ የትግሬም እንዲሁ። በሁሉም ተሳትፎ ተረቆ በሁሉም ይሁንታ መታጀብ ባለበት የሽግግር ሰነድ የፌዴራል ሥርዓቱ አወቃቀር ሊያወዛግብ ይችላል። የአማራ ብሔረተኞች የፌዴራል አወቃቀር ሥርዓቱን ከሟቹ ጠቅላይ ሚንስትር መለስ ውርሶች አንዱ የሆነው ፀረ ነፍጠኛ (አማራ?) ግንባር አድርገው እስከተመለከቱት ድረስ የሁሉ ስምምነት ምልአተ ስምምነት (Consensus) በፌዴራል ክፍፍሉ ላይ መገኘት ሊያስቸግር ይችላል ነው እያልኩ ያለሁት። በሌላ በኩል የአማራ ብሔረተኞች ያልተማከለው የሥልጣን ድልድል (decentralization) የፌዴራል ቅርጸ መንግሥትን በመርህ ደረጃ እስከተቀበሉት ድረስ የራሳችን የሚሉት እይታ ማቅረብ ይጠበቅባቸዋል። የሕገ መንግሥታዊ ጉዳዮችን ወደ ሁለተኛው ሽግግር ለማሸጋገር የፈለግሁበት አንዱ ምክንያት ይህ ነው።

በፖለቲካ ድርጅቶች መካከል የብሔራዊ መግባባት ውይይቱ ተጀምሯል እስከተባለ ድረስ፤ በውይይቱ መጠናቀቂያ ላይ የሚወጣው ሰነድ አቅጣጫ አመልካች ነው የሚሆነው። አስማሚም ነው መሆን ያለበት። ለድርድሩ መነሻ ሆነው ሊያገለግሉ የሚችሉ ሰነዶችም ያሉ ይመስሉናል። የባለሙያዎቹ (conflict managment resolution experts) የጥናት ድርሻንም በግምት መውሰድ ሊያስፈልግ ነው። ከአምባገነን ሥርዓት ወደ ዲሞክራሲ የተደረጉ ጉዞዎችን አስመልክቶ በርካታ ተሞክሮዎች አሉ። ከተሳኩትም ከከሸፉትም። ከሩቅም ከቅርብም። እኛ ከተጨናገፉትም ሆነ ከተሳኩት ዲሞክራሲያዊ ሽግግሮች ትምህርት መቅሰም ይኖርብናል። መካድ የማንችለው አንድ እውነታ ፍንትው ብሎ ይታያል። እሱም ኢትዮጵያ በለውጥ ዋዜማ ላይ መገኘቷ! ለክፉም ለደግ የምትለውን ሐረግ ልጨምር መሰለኝ!!።

አዲስ ቪዲዮ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!