Dr. Abiy Ahmed

ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ

ዩሱፍ ያሲን (ከኦስሎ፣ ኖርዌይ)

አሁንም ተስፋና ስጋት ጐን ለጐን እየተጓዙ ናቸው፣ በኢትዮጵያችን። እርግጥ ተስፋው እየፈካ፣ ስጋቱ እየደበዘዘ ይገኛል መባሉ ተገቢ ይመስለኛል። ምክንያቱ እውነታውን የሚያንጸባርቀው እሱ ነውና። ስጋቱ እየተነነ፣ ተስፋው ''ምኅዳሩን'' ሙሉ በሙሉ እየተቆጣጠረ ነው የሚል ተስፋ ያልሰነቀ ኢትዮጵያዊ ማግኘቱ እያስቸገረን ሆኗልና። የኻይር ወሬ በሽበሽ ነው፤ አልፎ አልፎ የግጭቶችና የመፈናቅሎሽ ዜና ቢያስበረግጉንም ቅሉ።

ዛሬ ለለውጡ ተስፋችን በሚደበዝዙ አለመረጋጋቶች እንጀምር መሰለኝ። ሕገ መንግሥቱን በስማቸው አውጀናል ያሉት ''ብሔር፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦቻችን'' እየተጋጩ ናቸው፣ በአራቱ የአገሪቷ ማዕዘናት። የማንነት ፖለቲካው ምስቅልቅሎች አሁንም እየመሰቃቀሉንና እያተረማመሱን ናቸው። በአዋሳ ከተማ፣ በወልቂጤና ወላይታ የታየው ግድያና መፈናቀል፤ ለአብሮነታችን መልካም ምልእክቶች አይደሉም። ድንበር እየተጋፉ ናቸው። ከ80 በላይ ናቸው ከሚባሉት ብሔር፣ ብሐረሰቦችና ሕዝቦች 2/3ኛው የሚገኘው በዚሁ በደቡብ ክልል ነው። ከ65 በላይ የሚሆኑቱ። አንዱ የክልል ጥያቄ ይዞ ብቅ ብሏል፤ ሌላኛው የዞን ጥያቄ። ሁለቱም ራስን በራስ የማስተዳደር እርከ ጥያቄ ናቸው። ከዚያም አልፎ ባንድ ኢትዮጵያ በምትባል አገር አብረን መኖር ወስነናል፣ ፈቅደናል ካልን በኋላ፤ አብሮነታችን በምን መልክ ይደራጅ በሚለው ላይ ገና እልባት ያላገኙ ጉዳዮች አሉ ማለት ነው። እውነት እነዚህ ችግሮች የአከላለል ችግሮች ናቸው። አንዳንድ ጥያቄዎች የፌዴራል ሥርዓቱ አብሮ ወለድ (INHERENT) ባሕርያት ጋር የተቆራኙ ችግሮች ይመስላሉ።

አዲሱ ጠቅላይ አጭርና ረዥም መፍትሔ ሐሳቦች አላቸው። ባጭሩ፣ እይታ በሕዝቦች ችግር የሚነግዱትን የክልል አስተዳዳሪዎች ሥልጣናቸውን ''በገዛ ፈቃዳቸው'' እንዲለቁ መገፋፋት። ይሠራ ይሆን? ዓብዲ አሌ፣ በገዛ ፍቃዱ ሥልጣን ይለቃሉ ብሎ ማሰቡ ተኣምር መጠበቅ ነው። የዋህነትም ይመስላል። በረዥሙ ግን የአከላለሉና የፌዴራል ሥርዓቱን እንደገና መፈተሹ ነው ተብሏል። ይህ ተገቢና ወሳኝ እርምጃ ይሆናል። ይቋቋማል የተባለው ኮሚሽን አከላለሉን ብቻ ሳይሆን፤ ሕገ መንግሥቱንም ማሻሻሉን ቢያካትት ሥር ነቀል መፍትሔ አይሆንም ወይ? ምናልባት ከምርጫው በኋላ ወደ አዲስ ሕገ-መንግሥት ቀረጻ፣ መንደፍና ማጽደቁ የተሻለ አማራጭ ነው የሚል ሐሳብ ለማቅረብ ነው። ሌንጮ ለታ ''ችግሩ የአከላለልና የፌደራል ሥርዓቱ አወቃቀር ሳይሆን፤ ሥርዓቱን ዴሞክራሲያዊ ማድረግ አለመቻሉ ላይ ነው'' የምትል ሐሳብ ሲደጋግሙ ሰምቻአለሁ። ሕገ-መንግሥቱ እስከሚሻሻል ድረስ ዴሞክራታይዝ ማድረጉን በምር መያያዙ ከፍተኛ ጠቀሜታ ይኖረዋል። ያም ሆነ ይህ ጉዳዩ ስር የሰደደ ችግር ነው። በዚያኑ መጠን ስር- ነቀል መፍትሔን ያሻል። የይድረስ ይድረስና የጥናት ውጤት ብቻ ሳይሆን፤ የሕዝብ ይሁንታ የታከለበት መሆን ይኖርበታል።

የኢትዮጵያ ፖለቲካ ከማንነት ፖለቲካ ምስቅልቅልና መርዝ የማጽዳቱ ተግባር (De-ethnization of Ethiopia politcal landscape) ቀላል አይሆንም። የሰሞኑ ግጭቶች ብቻ ሳይሆን ላይ በላይ የሚጨመሩ የማንነት ፖለቲካ ማጠንጠኛ ያደረጉ ድርጅቶች ተግባሩን ያካብዱታል፣ ያወሳስቡታል። የእነዚያ ጉዞ በተገላቢጦሹ አቅጣጫ ነውና። ይህ ድርጊታቸው አንድ የዐረቦች ይትበሃል ያስታውሰኛል። ''ያሕጁና ዋናስ ራጂዓ'' - የሓጂ ዝያራቸው አድርሰው በመልስ ጉዞ ላይ እያሉ የሓጅ ሥነሥርዓቱ ተጠናቆ ገና ወደ ሓጅ ከሚተሙ ተጓዦች (ሓጃጆች) በመንገድ ላይ ይተላለፋሉ የምትል አስተዛዛቢ አባባል።የብሔር በሔረሰብ ጥያቄ ፌዴራሊዝም እና የብሔር ጥያቄ በአዋሳ ከተማ፣ በወልቂጤና ወላይታ የታየው ግድያና መፈናቀል፤ 

ገና ሥልጣን ሳይጨበጡ ''በአርሒቡ'' ዘፈናቸው ጓደኞቻቸው ''ያንዣበበው ስጋት በፍቅር አስወጋጅ'' ተብሎ የተዘፈነላቸው ወጣቱ ጠቅላይ ሚኒስትር፤ ፍቅር መስበኩን ቀጥሎበታል። የሃይማኖት መሪዎች እንኳን ዋና ሥራቸው (ፍቅር መስበክ?) በዘነጉባት አገር። የኢትዮጵያ ሕዝብ የራበውም እሱ ነበር። ይህ ተግባር ድልድዮችን መገንባት ብቻ ሳይሆን የጥላቻ ግርግዳዎችን ማፍረስን ይጨምራል ተብሏል። እየገነቡም እያፈረሱም ናቸው። ሽግግሩ ሊቀለበስ ወደማይችለው ደረጃ መሸጋገሩን ማረጋገጥ ነው አንዱ ማስተማመኛው። ወደዚያ ደረጃ ገና አልደረስንም።

የቅዳሜው ከጎናችሁ አለን የድጋፍ ሰልፍም አደናቃፊዎችን ያደናብራል፣ የኃይል ሚዛኑንና አሰላለፉን ጥርት አድርጎ ያሳያል ተብሎ ተገምቷል። ከተለመደው የፍርጃ ባህል በፀዳ፤ ነገር ግን ለመነጋገር የምንሸማቀቅባቸው ርዕሰ ጉዳዮች መኖር ሳይገባ ግልጥልጥ፣ ፍርጥርጥ አድርገን እንወያይ፣ እንነጋገር፣ በሁሉም መድረኮች፣ በተገኙ አጋጣሚዎች ሁላ! በተለያዩ ምክንያቶች አንዴም፣ ሁለቴም፣ ሦስቴም መልካም ዕድሎች አመለጡን ብለን እንቆጫለን። የጀርመኑ ባለቅኔና ፈላስፋ ፍርድሪሽ ሺለር (1759-1805) (Great moment has found little people) (ታላላቅ ኩነቶች ተከሰቱና ታናናሽ ሰዎች አስተናገዷቸው) እንዳለው ሳይሆን (አሰባሳቢ ማንነት ባንድ አገር ልጅነት ገጽ 416) ባሁኑ ጊዜ ለታላቁ ኩነት (Great moment ) ታላቅ ሰው አለን ብለን አፍ ሞልተን መናገር እንችል ይሆን ወይ እላለሁ። እቆዝማለሁ። ዶ/ር ዐቢይ እንደማያሳፍረን እምነቴ የፀና ነው።

አዲስ ቪዲዮ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!