አክሊሉ ሀብተወልድ

Assefa Chabo | አሰፋ ጫቦ
አቶ አሰፋ ጫቦ (፲፱፻፴፮ - ፳፻፱ ዓ.ም. | እ.ኤ.አ. 1944 - 2017)

(ሚያዝያ 27 ቀን 2009 ዓ.ም)፡- ሚያዝያ 27 ታሪካዊ ቀን ናት፤ ከሰባት አስርት ዓመታት በፊት ከፋሺስት ጣሊያን ወረራ በኋላ አገር ነጻነቷን ያወጀችበት ሕዝብ እንደ ሕዝብ ደስ የተሰኘበት ቀን ናት። የዛኔ በስደት የነበሩት ንጉሥ ከስደት መልስ አገራቸው የገቡበት ቀን ነው፤ ዛሬ ግን በደርግ ዘመነ መንግሥት በጽሑፋቸው ለአስር ዓመት ከስድስት ወር በማዕከላዊ ካሳለፉ በኋላ በዘመነ ኢሕአዴግ የ16 ዓመት እስር የተፈረደባቸው። ላለፉት 25 ዓመታት በስደት በአገረ አሜሪካ ሕይወታቸውን የገፉት የሦስት ልጆች እና የዘጠኝ የልጅ ልጆች አባት፤ አገራቸውን ለማቅናት ዕድሜ ዘመናቸውን ሲወጡ ሲወርዱ፤ አገሬን ... አገሬን እያሉ ሞታቸው ከስደት አገር ከወደ ዳላስ የተሰማው አንጋፋው ጎምቱ ጸሐፊ፤ የሕግ ባለሙያ፤ የሰብዓዊ መብት ተቆርቋሪ ፖለቲከኛና ምሁር የአቶ አሰፋ ጫቦ ሥርዓተ ቀብር የተከናወነበት ቀን ነበር።

አቶ አሰፋ ኢትዮጵያ አገራቸውን፤ ጨንቻ የትውልድ አካባቢያቸውን ለማየት እንደጓጉ መሞታቸው እጅጉን ያሳዝናል፤ እኚህን የአገር አድባር የሆኑ ሰው የመጨረሻ ሽኝታቸውን ለማከናወን በርካታ ሰው በመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ተገኝቶ ነበር። ሻለቃ ፍቅረሥላሴ ወግደረስ፤ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት፤ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ፤ በርካታ የአገር ውስጥ (የመንግሥት ጋዜጠኞች አልተመለከትኩም) እና የውጭ አገር ጋዜጠኞች ... በዘመነ ኢሕአዴግ ተወልደው እና አድረገው የእሳቸው ጽሑፍ ያነበቡ ወጣቶች፤ ከትውልድ አካባቢያቸው ከጋሞ ጎፋ፤ ወዳጅ ዘመዶቻቸው እና በእሳቸው ዕድሜ የሚገኙ በርካታ ሰዎች ሥነ-ሥርዓቱን ለመታደም በቅተዋል። በርካታ የቤት መኪኖች እና ከገሞ ጎፋ በቀጥታ ሥርዓተ ቀብራቸው ላይ ለመካፈል የመጡ በብሔረሰቡ አልባሳት የደመቁ ሰዎች በሥነሥርዓቱ ላይ ተገኝተዋል። አቶ አሰፋ “አልቅሳችሁ እንዳትቀብሩኝ፤ በገሞ ሥርዓት ጨፍራችሁ፤ እንደ ካህናት አሸብሽባችሁ” ቅበሩኝ ባሉት ሥርዓት በቦታው ላይ ስገኝ የማኅበረሰቡ አባላት በደመቀ አልባሳት አጊጠው፤ አንድ ከፍተኛ የማኅበረሰቡ አባል በሚሸኝበት ሥርዓት በመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ በራፍ ላይ ተገኝተው እያቅራሩ እና እየጨፈሩ ነበር፤ በዚህ ሰዓትም በካቴድራሉ አውደ ምህረት ላይ ዲያቆን ሆነው ያገለገሉባት ቤተክርስቲያን የ‹ተስፋ ገብርኤል›ን ጸሎተ ፍትሀት እና ጸሎት እያከናወነች ነበር።

አባቶች ጸሎታቸውን ከጨረሱ በኋላ ሕይወት ታሪካቸው ሊነበብ አንባቢው ድምጽ ማጉያውን ከአባቶች ሲቀበል ጉም ያዘለውና ሰማይ ለ15 ደቂቃ ዝናብ አውርዷል፤ ሰማይም ኀዘኑን የገለጸ ይመስል ነበር። በዝናቡ ምክንያት አባቶች ለቀብር የመጣው ሰው ቤተክርስቲያን ተከፍቶ ጫማቸውን አውልቀው እንዲገቡ ፍቃድ ሰጥተዋል፤ በመቀጠልም አሰፋን እጅግ በሚገልጽ መልኩ የተጻፈው የሕይወት ታሪክ በአውደ ምህረት ላይ ተነቧል። በሕይወት ታሪኩ ላይ አሰፋ ለአንድ ጓደኛው ነገረ የተባለው ታሪክ አስደማሚ ነበር ... “ዝሆን በቀን ሦስት ኩንታል ያህል ሳር የመብላት አቅም አለው፤ የዝሆን ጥርስ ይህን ሁሉ ሲፈጭ ጥርሱ በተፈጥሮ ራሱን ይተካል፤ ዝሆን ወደ ዕድሜው መጨረሻ ላይ ጥርሱ ራሱን በማይተካበት ዕድሜ ላይ ሲደርስ ደመ ነፍሱ ወደ ሞት እየሄደ መሆኑን ይነግረዋል፤ እርሱም ወደተወለደበት ቀዬ በመመለስ ከወገኖቹ ዘንድ የመጨረሻውን ረፍቱን ለማየት በመቀላቀል ያርፋል፤ ከዚህ ዝሆን ጋር የሚዛመዱ ሁሉም በመምጣት ይህን እረፍቱ የቀረበን ዝሆን እየዞሩ የመጨረሻ ሽኝት ያደርጉለታል፤ ዝሆኑም በስተመጨረሻ ያርፋል” በማለት እርሱም የመጨረሻ ስንብቱ ሥሩ ከተመዘዘበት ከገሞ ጎፋ፤ እሱን የሚያውቁት እሱም የሚያውቃቸው ሰዎች ዘንድ እንዲደረግ በምሳሌ ተናግሮ ነበር። ዛሬም የምንወደው እና የሚወደን አቶ አሰፋን ከአሁን በኋላ ጽሑፉን ጽፎ ላያስነብበን፤ ሀሳቡን ላያካፍለን ሸኘነው።

የሕይወት ታሪክ ተነቦ ካለቀ በኋላ አስከሬኑ አውደ ምህረት ላይ የመጨረሻውን ስንብት ሦስት ጊዜ ካሳለሙት በኋላ ወደ ተዘጋጀለት ማረፊያ አመራ። ሳጥኑ እጅግ እንደሚከብድ የሚታወቀው ቀብር አስፈጻሚዎች ፊታቸው ሲታይ ነው፤ አሰፋ ሀሳቡ ለአምባገነኖች ከዚህ በላይ እንደሚከብድ ማን በነገራቸው!!! በዚህ ወቅት እመቤት (ብቸኛ ሴት ልጁ) አሰፋን ለሚያውቀው እጅግ ውስጥን የሚረብሽና እንባን የሚያራጭ ቃላት እተናገረች ታለቅስ ነበር “አሴ እረፈው ... አሁን እረፈው፤ ታሳሪው ስደተኛ አባቴ እረፈው፤ አሁን እረፍ፤ አሴ በቃ ዝም አልክ ... በቃ ... በቃ ...” አንድ ትልቅ የቀዬው ተወላጅ የኃይለሥላሴን፤ የመንግሥቱን እና የመለስ ዜናዊን ስም መሀል መሀል በማስገባት ከቋንቋቸው ጋር በመቀየት ኀዘናቸውን ሲገልጹ ነበር፤ (ትርጉሙን ማወቅ አልቻልኩም) ... በክብር የአሰፋ ጫቦ አስከሬን ወደተዘጋጀለት ኪስ ሳጥን አመራ።

መንገዱ በመኪና በመሙላቱ ማቋረጡ አስቸጋሪ ነበር። በካቴድራሉ በስተቀኝ በኩል ኅዳር 14 1967 በግፍ በደርግ የተገደሉ የኃይለሥላሴ ባለሥልጣናትን በጎን ትቶ ከግቢው በመውጣት ካቴድራሉ ባሰራው አዳራሽ አመራ፤ በጊዜው በአዳራሹ የሠርግ ሥነ ሥርዓት ለማከናወን ተጋባዥ እንግዶች ጸአዳ ልብስ ለብሰው ወደ አዳራሽ እየገቡ ነበር። አቶ አሰፋ ደግሞ እጅግ ለደከመላት በአይነ ሕሊናው ተሰውራ ለማታውቀው፤ በሕልሙ ለምትመላለስበት፤ ከየትም አገር ጋር ለማያወዳድራት ውብ ለሆነችው፤ እስራቷን ሽልማት አድርጎ ለተቀበላት፤ እስከ ዕለተ ሞቱ ለሚወዳት አገሩ “ኢትዮጵያ” ደክሞ ሊያርፍ ወደ አዳራሹ የታችኛው ክፍል እያመራ ነበር፤ ሠርገኞቹ አቶ አሰፋን አከበሩት ዝምም አሉ፤ አሰፋን በገሞ ባሕላዊ ልብስ፤ በጥቁር ልብስ እና በሠርገኞች ጸአዳ በሆነ ልብስ በለበሱ ተሸኘ። እኛም አሰፋን ይዘን ከዘላለማዊ ማረፊያው ገባን፤ በርካታ (60x60) የሆኑ አስከሬን ማሳረፊያ ኪሶች ውስጥ በስተቀኝ በኩል ስምንተኛው column አራተኛው ረድፍ ላይ የሳጥን ቁጥ 104 ላይ አሳረፍነው።

ሳጥኑን ወደ ኪሱ ለማስገባት ቀብር አስፈጻማቹ ቢሞክሩም እንደ አገሩ ማረፊያ ቀዳዳዋ እምቢ አለች። ለሦስት ሆነው እጅግ ገፍተው ወደ ኪሱ ሳጥኑን አስገቡት፤ አሰፋ በሕይወት እያለ አገሩ ለመግባት እጅግ ይፈልግ ነበር፤ በስተመጨረሻ ግን ለሰው ዘር የማይቀረው ሞት ገፍቶ አገሩ ላይ አሳረፈው፤ በዚህ ሰዓት እመቤት እጅግ እያለቀሰች ነበር። ሰዎችም ተይ ሊሏት ሲሞክሩ፤ የቅርብ ሰዎች ደግሞ ‹ተዋት ታልቅስ› ብለው ሰዎችን ገለል አደረጉላት። ሁኔታውን ሳይ እጅግ አሳዛኝ ሁኔታዎች ነበሩ፤ እኛስ ዛሬ ለአሰፋ ካላለቀስን መቼ ልናለቅስ ኖሯል? ... እሱ በሕይወት እያለ ‹አልቅሳችሁ እንዳትቀብሩኝ› ቢልም እኛ ግን ስላደረገው ሥራ ሁሉ፤ ስለወጣው፤ ስለወረደው፤ ስለታሰረው፤ ስለተሰደደው፤ በስደት ላይ ሳለ ስለብቸኝነት ሕይወቱ ... ሁሌም አገሬን … አገሬን ... አገሬን ማለቱን እያስታወስን አልቅሰን ቀበርነው ...

ወንድማቸው “እኔ ለአሰፋ አላለቅስም፤ ይህን ሁሉ ልጅ ወልዶ ነው የሞተው፤ እኔ እናንተን በማየቴ ደስተኛ ነኝ … አላለቅስም” ብለዋል። በቀብር ሥነ ሥርዓቱ ላይ የመጡትን ሁላ በደከመ የኀዘን ድምጽ እጃቸውን ወደ ላይ በማድረግ አመስግነዋል። ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስም በስተመጨረሻ ላይ ዘመድ አዝማድ ጋር በመጠጋት “አሰፋን እኛ ነው ያጣነው” በማለት ተናግረዋል። ሻለቃ ፍቅረሥላሴ ወግደረስም ቤተሰቦችን አጽንተዋል። የውጭ ጋዜጠኞች ወደፊት በአሰፋ የሕይወት ታሪክ ላይ ዘጋቢ ነገር ለመሥራት በማሰብ የቤተሰቦችን ስልክ ቁጥሮች ሲቀበሉ፤ የቀድሞ “ጦቢያ” ላይ ሲጽፉ የነበሩ ጋዜጠኞችም በወቅቱ ራሳቸውን ለቤተሰብ በማስተዋወቅ ሲያጽናኑ ነበር።

አሰፋ አገሪቱ ዲሞክራሲያዊ፤ ፍትሕ የሚከበርባት፤ ፍትሕ ርትዕ የነገሠባት፤ የብሔር ብሔረሰቦች መብት የተከበረባት አገር እንድትሆን የቻለውን ያህል ጡብን ከሲሚንቶ እያገናኘ አገር ለመገንባት ጥሯል፤ ከጸጉር የሚበዙ ጠላቶች እያሉት ‹እኔ ጠላት የለኝም› ብሏል፤ ጋሞነቱ ከኢትዮጵያዊነቱ ጋር ሳይጋጩ አብሮ እስከ ሕልፈቱ ድረስ አዝልቋቸዋል።

ጋሽ አሴ ሦስት መንግሥታትን ከተማሪነታቸው ጊዜ አንስቶ ተመልክቷል። ለሁሉም ውስጡ ያመነበትን ለአገር፣ ለወገን፣ ለሕዝብ የሚጠቅመውን አካሔድ በቃል፣ በጽሑፍ አመላክቷል። ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሕግ ትምህርት በጀመረበት ወቅት ቀን ቀን በትምህርት ማታ ማታ ደግሞ በሲቪል አቪኤሽን ባለሥልጣን የበረራ መቆጣጠሪያ ክፍል ውስጥ አገልግሏል። አገርን በመወከል ዓለም አቀፍ ካሉ የትምህርት ተቋማት ጋር በመወዳደር ከንጉሡ ሥጦታ ተበርክቶለታል። የወጡበት ማኅበረሰብን ወግ ልማድና ባሕል ከኢትዮጵያዊነት ጋር አንድ በማድረግ አንዱ ከአንዱን ሳይበልጥበት፤ ጋሞነትን በኢትዮጵያዊነት ጥላ ሥር በማድረግ ስለ አገሩ ብዙ ጽፏል፤ ተናግሯል፤ ሀሳብ አካፍሏል። እንዲህ ብሎ ኖረ “… እኔ ጋሞ ነኝ። እኔ ኢትዮጵያዊ ነኝ። ሁለቱ ተጣልተው ለማሥታረቅ ተቀምጬ አላውቅም።” ዛሬ ግን የመጨረሻ ቀን ደርሶ ወደማያልፈው የሰው ልጆች ሁላ መጨረሻ የሆነውን የሞት ጽዋ በመጎንጨት እስከ ሞት አገሩን ታምኗት ላይመለስ ጋሽ አሴ አልፏል። አንድ ሰው እንዲህ አለ “ሰውየው ያገር ታቦት፤ የታሪክ ፅላት ነው።”

እንደ ግንበኛ ጡብን ከሲሚንቶ በማገናኝት የአቶ አሰፋ ጫቦን ማረፊያ የconcrete ሳጥን በር የመጨረሻዋን ጡብ በማቀበል በመንበር ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ቤተክርስቲያን እንዲህ አድርገን ሸኝተነዋል..።

ዛሬ አዝኛለሁ! ...

አዲስ ቪዲዮ

Excavators move earth as rescuers work at the site of the landslide at the landfill.
ኤክስካቫተሮች የተደረመሰውን በማንሳት ላይ ሳሉ (ፎቶ፣ ZACHARIAS ABUBEKER/AFP/Getty Images)
...

በቆሼው አደጋ መትረፍ የ…

Discussion on the role of the diaspora
የዲያስፖራው ተሳትፎ ምን ይሁን? በቀጥታስ ሆነ በተዘዋዋሪ መሳተፍ አለበት
...

በኢሕአዴግና በተፎካካሪ …

Dr. Berhanu Mengistu on Forum 65
ዶ/ር ብርሃኑ መንግሥቱ ከፎረም ፷፭ ጋር ያደረጉት ቃለምልልስ
...

ዶ/ር ብርሃኑ መንግሥቱ ከፎረም ፷፭ ጋር ያደረጉት ቃለምልልስ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!