Eshetu Alemu

መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ

ዘሄግ (ታኅሣሥ ፮ ቀን ፳፻፲ ዓ.ም. / 15 Dec. 2017) ዛሬ ዲሴምበር 15 ቀን 2017 ከቀትር በኋላ በሆላንድ ዘሄግ ከተማ የዋለው ችሎት በመቶ አለቃ በእሸቱ ዓለሙ አቃቤ ሕግ በቀረበባቸው የጦር ወንጀል ክስ ዕድሜ ልክ እስራት በይኖባቸዋል። በተጠቀሰባቸው ክስ በሙሉ ጥፋተኛ ተብለዋል። ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ እንዲህ ዐይነት ፍርድ በሆላንድ አገር ሲሰጥ የመጀመሪያው መሆኑን አቃቤ ሕግ ተናግረዋል። በአገሪቱ ሕግ የዕድሜ ልክ እስራት አመክሮ የለውም።

መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ በውሳኔው ሰዓት ችሎቱ ላይ መገኘት አልፈለጉም።

በአራት ዳኞች በተሰየመው በዚህ International Crime Chamber የተሰኘ ችሎት የመሃል ዳኛዋ ማርየት ሬከንስ የፍርድ ውሳኔውን ባሰሙበት ወቅት፤ አቃቢያን ሕጎቹ እና የተበዳይ ጠበቆች በውሳኔው የደስታ ስሜት ታይቶባቸዋል።

ከ29 ኦክቶበር 2017 ጀምሮ ሲታይ የነበረው ይህ የፍርድ ሂደት የከሳሽ አቃቤ ሕግንና የተከሳሽ ጠበቆችን ክርክር ለወር ያህል ሲያዳምጥ ቆይቶ፤ ውሳኔ ለመስጠት ከሦስት ሣምንት በኋላ ቀጠሮ ይዞ እንደነበር የሚታወስ ነው።

ከሁለት ዓመት በላይ የፈጀው ይህ በዐይነቱ ለየት የሚለው፣ የመቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ የምርመራ እና የክስ ሂደት ዓለም አቀፍ ትኩረትን ስቦ ነበር። ፍርዱ በተሰጠበት በዛሬው ዕለትም በርካታ የአገር ውስጥ እና የውጭ አገራት ጋዜጠኞች ችሎቱን ታድመዋል።

የ63 ዓመቱ እሸቱ ዓለሙ ከ120 የደርግ አባላት አንዱ ሲሆኑ፣ በ1970ዎቹ ቀይ ሽብር ዘመን ደርግን ወክለው የጎጃም ክፍለ አገር አስተዳዳሪ እንደነበሩ በችሎቱ ፊት ቢመሰክሩም፤ የተመሰረተባቸውን የጦር ወንጀል ክስ ግን ሲቃወሙ ነበር።

አስራ ሁለት ዓመት ፈጅቶ የነበረው የኢትዮጵያው የቀይ ሽብር ወንጀል ችሎት እ.ኤ.አ. 2006 መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ ላይ በሌሉበት የሞት ፍርድ መወሰኑ አይዘነጋም።

በ1991 ኢህአዴግ አገሪቱን ሲቆጣጠር፤ አቶ እሸቱ ዓለሙ ከነበሩበት ከቡልጋርያ ወደ ሆላንድ በመምጣት የፖለቲካ ጥገኝነት በመጠየቅ በ1992 የሆላንድ መኖሪያ ወረቀት ያገኙ ሲሆን፤ ከ5 ዓመት በኋላም የአገሪቱ ዜጋ ሆነዋል። ግለሰቡ በ2015 ከመኖሪያ ቤታቸው ባላሰቡበት መንገድ ተይዘው ታሰሩ። ኦክቶበር 29፣ 2017 - በታሰሩ ከ2 ዓመት በኋላ - ጉዳዩ በሄግ ችሎት መታየት ጀመረ።

በሆላንድ አቃቤ ሕግ የቀረበባቸው ክስ በነሃሴ ወር 1978፣ በ75 ወጣቶች ግድያ (በቅዱስ ሚካኤል ቤተ-ክርስቲያን ውስጥ ተገድለው በጅምላ የተቀበሩ) በዘጠኝ ዜጎች ላይ የተደረገ ድብደባ እና የማሰቃየት ወንጀል እና በ321 ሰዎች ላይ በደረሰ ሕገ-ወጥ እስራት የሚል ነው።

ለክሶቹ ከ3000 ገጽ ያላነሰ የጽሑፍ ማስረጃዎች፣ ፎቶ እና ተንቀሳቃሽ ምስልሎች፣ ከኢትዮጵያ፣ ከአሜሪካ፣ ከካናዳና ከእንግሊዝ የተገኙ ከ30 በላይ የዓይን ምስክሮች (ከነዚህ ውስጥ ስምንቱ ምስክሮች ከካናዳና ከአሜሪካ ተጉዘው በሄግ ችሎት በመገኘት ምስክርነታቸውን የሰጡ ሲሆን፤ በጉዳዩ ላይ ጥናት ያደረጉ ሦስት ባለሙያዎች (ፕ/ር ጃን አቢንክ፣ ዶ/ር ካሳ እና አቶ ክፍሉ ታደሰ) በማስረጃነት ቀርበዋል።

የሆላንድ ፍትሕ ሚንስትር በአቶ እሸቱ ላይ ክሱን ለመመስረት መነሻ የሆነው፤ እ.ኤ.አ. በ1998 'ፍራይ ኔደርላንድ' (ነጻ ኔዜርላንድ) በሚል መጽሔት ስለ ተከሳሹ የወጣ ወንጀል ነክ ጽሑፍ ነው። የሆላንድ ዓለም ዓቀፍ የወንጀል ምርመራ ቡድን ይህንን ጽሁፍ እንደተመለከተ ከ2009 ጀምሮ የመቶ አለቃ እሸቱን ስልክ በመጥለፍ መከታተል እንደጀመረ አቃቤ ሕግዋ ሚስ ኒኮል ፎገለንዛግ ተናግረዋል።

ይህ ቡድን በ2012 ወደ ኢትዮጵያ በመጓዝ የኢዮጵያን መንግሥት መረጃ ቢጠይቅም፤ ከመንግሥት በኩል ትብብር እንደተነፈገውም አቃቤ ሕግዋ ገልጸዋል። የኢትዮጵያ መንግሥት በጉዳዩ አልተባበርም ለማለቱ የሰጠው ምክንያት ጉዳዩ በአገር ውስጥ በቀይ ሽብር የወንጀል ችሎት ስላለቀ መቶ አለቃ እሸቱን አሳልፋችሁ ስጡን በሚል ሰበብ ነው። በሆላንድ እና በኢትዮጵያ መካከል የወንጀለኛ ልውውጥ ስምምነት ባለመኖሩ እና በኢትዮጵያ የሞት ፍርድ መሰጠቱ ተጠርጣሪውን የማስረከቡ ጥያቄ ውድቅ ሊሆን ችሏል።

መቶ አለቃ እሸቱ ዓለሙ ፍርድ ቤት ቀርበው ክሱ በተደመጠበት ወቅት "የተሳሳተ ሰው ነው የያዛችሁት" ብለው ነበር። ማስረጃዎች ሲቀርቡና የምስክሮች ቃል መሰማት ሲጀምር በወቅቱ አስከፊ ነገር እንደተፈጸመ ተናግረው፣ ለተፈጠረው ነገር ሁሉ ይቅርታ ጠይቀዋል። ይሁን እንጂ እሳቸው በወቅቱ በፕሮፓጋንዳ ሥራ እንደተሰማሩና አንድም ሰው እንዳልገደሉ፣ ሰው እንዲገደልም ሆነ እንዲታሰር ትዕዛዝ እንዳልሰጡም ለፍርድ ቤቱ ተናግረዋል።

"ይህን አጋጣሚ ተጠቅሜ የኢትዮጵያን ሕዝብ ይቅርታ እንዳደርግ ፍርድ ቤቱ እድል ስለሰጠኝ አመሰግናለሁ። 120 የደርግ አባላት ውስጥ አንዱ ሆኜ ስለተሠራው ወንጀል አዝናለሁ። ግን የቀረቡብኝ ክሶች በሙሉ አልቀበልም።" ብለዋል።

"የ4 ሺህ ዓመት ታሪክ ያላት አገራችን እንዳትፈራርስ አሜሪካንን እርዳታ ብንጠይቅ እንቢ ስላሉን ነው ወደ ሶቭየት ለመሄድ የተገደድነው። በወቅቱ የተደራጀው ኃይል ደርግ ብቻ ነው። ኢሕአፓ አገሪቱን ሊያፈርስ በእብደት የተነሳ ኃይል ነበር። አቶ ክፍሉ ታደሰ የኢሕአፓ አመራር የነበሩ በመሆናቸው ሃሳባቸው ነጻና ገለልተኛ ሊሆን አይችልም።" ሲሉም ኢሕአፓን በፍርድ ቤት ውሎ ኮንነዋል።

ሚ/ር ሳንደር አርት፤ የአቶ እሸቱ ጠበቃ የስም መደባለቅን እንደ ለመከራከርያ አቅርበው ነበር። ወንጀሉን የፈጸሙት ተከሳሹ እሸቱ ዓለሙ ሳይሆኑ ሌላ እሸቱ ናቸው ሲሉ ተከራክረዋል።

"የግድያውን ትዕዛዝ የያዙ ፊርማዎች የሱ ሳይሆኑ የሌላ እሸቱ ናቸው። ምስክሮቹም የተናገሩት የሚያሳምን አይደለም። የፍርዱ ሂደት ፍትሐዊ አይደለም። አቶ እሸቱ ዓለሙ በ2015 ከቤታቸው ተወስደው ሲታሰሩ፤ ወንጀለኝነታቸው አስቀድሞ እንደተረጋገጠ ይጠቁማል።" የሚል ነበር የመከራከርያቸው ጭብጥ።

ሌላው የጠበቃው መከራከርያ ነጥብ ደግሞ "በ1978 ጎጃም ውስጥ የርስበርስ ውግያ ባለመካሄዱ ጉዳዩ የጦር ወንጀል ሊሆን አይችልም። ተራ ወንጀል ደግሞ በዚህ ችሎት መታየት አይችልም።" የሚል ሲሆን፣ ቀደም ሲል አቶ እሸቱ ዓለሙ በጎጃም ኢሕአፓ በተደራጀ መልክ ጦርነት ከፍቶ እንደነበር ለፍርድ ቤቱ የተናገሩት ቃል ይህንን መከራከርያ ነጥብ አፍርሶታል።

የተበዳዮች ጠበቃ የሆኑት ሚስ ባርባራ ፋን ስትራተን - ለእያንዳንዱ ተበዳይ 200 ካሳ ኤሮ እንዲከፈል ፍርድ ቤቱን ጠይቀዋል። ይህ ካሳ ምንም እንኳን መጠኑ ዝቅተኛ ቢሆንም፤ ጥፋቱን ለማስረገጥ የተደረግ ተምሳሌታዊ (ሲምቦሊክ) ነው ብለዋል።

ከዚህ ቀደም ሁለት የሩዋንዳ እና አንድ የኢራቅ ተወላጆች ላይ ተመሳሳይ ክስ ተመሥርቶ እንዳንዳቸው በ16 እና 17 ዓመት እንዲቀጡ ተወስኖባቸዋል።

በሆላንድ የዕድሜ ልክ እስራት የሚበየነው እጅግ አስከፊ ለሆነ ወንጀል ስለሆነ የተመክሮ መብትም የለውም። በአገሪቱ ዕድሜ ልክ የተፈረደባቸው ሰዎች በጣት የሚቆጠሩ ናቸው።

አቶ እሸቱ ዓለሙ ባለትዳር እና የሁለት ልጆች ሲሆኑ፤ ባለቤታቸው እና ልጆቻቸው በውል በማይታወቅ ምክንያት ከዓመታት በፊት ጥለዋቸው ወደ አሜሪካ በመሄድ ኑሯቸውን እዚያ አድርገዋል። በ2015 ከመታሰራቸው በፊት ሆላንዳዊት የትዳር ጓደኛቸው ጋር ይኖሩ ነበር።

የአቶ እሸቱ መያዝ እና መታሰር የዚህን ትውልድ ትኩረት ባይስብም አሁን በአገሪቱ እየተፈጸመ ላለው ተመሳሳይ ወንጀል ዓይን ከፋች ነው። በሰብአዊነት ላይ ወንጀል ሠርቶ ከአገር መውጣት እና መደበቅ እንደማይቻል ትምህርት ይሆናል። የሆላንድ ፍትሕ ሚኒስትር ያሉትም ይህንኑ ነው። "አገራችን ዜጋቸውን ጨፍጭፈው ለሚመጡ ወንጀለኞች የመደበቅያ ገነት መሆን የለባትም!"

"እሸቱን ያየህ ተቀጣ!"

አዲስ ቪዲዮ

ዜና እና ፖለቲካ

ኪነ-ጥበብ

ቪዲዮ

መጻሕፍት

ስለእኛ

ይከተሉን!