ከግንቦት ሰባት ወዲህ፡ ከግንቦት ሰባት ወዲያ

አለቃ ተክሌ-ከካናዳ (ክፍል አንድ)

ትንሽ ወደኋላ፡ ሌላ ዙር ቅስቀሳ

ቅስቀሳ እወዳለሁ። “ይሄ ቅስቀሳ አይደለም ቁስቆሳ ነው። ለነገሩ አብላጫው ዝምተኛ፡ ያንተን ቅስቀሳ የሚያነብ አይደለም፡ ዝም ብለህ ነው የምትደክመው” የሚል ቀስቃሽና ቀዥቃዥ አስተያየት ደርሶኝ ነበር፡ ሰሞኑን። ስለዚህ በግንቦት ሰባት የዳላስ ስብሰባ ላይ ያቀረብኩትን አንድ የቁስቆሳ ጽሁፍ እንደምለጥፍላችሁ የገባሁትን ቃል አጥፌ፡ ትንሽ ቆየሁ። ግን ሰው መቀስቀስ ባልችል ለምን ራሴን አልቀሰቅስም የሚል ቅስቀሳ ቀሰቀሰኝና፡ ይኸው ጽሁፌን፡ እናንተን ለመቀስቀስ ሳይሆን ራሴን ለመቀስቀስ ሰድጄዋለሁ።

ስለዚህ ይሄ ቅስቀሳ ለራሴ ነው። ለኔና ለመሰሎቼ። ንግግሬን የጀመርኩት በተስፋዬና በታዬ ነው። በመስከረም መጀመሪያ ገደማ፡ 2009 ዓ.ም.፡ በአቶ ኦባንግና ወዳጆቹ ፊታውራሪነት በዋሽንግተን ዲሲ የሚደረገው ሰልፍ ለምን የሁላችንም ሰልፍ መሆን እንዳለበት ለማሳየት፡ የዛሬ አራት ዓመት ከሶስት ወር ግድም፡ በ2005 ምርጫ ማግስት የተከሰተን ክስተት አትቼ ነበር። የዛሬ አራት ዓመት ከአራት ወር አካባቢ፡ ተስፋዬ አዳነ የሚታየው ከምኔው ፓርላማ ገብቶ፡ ከምኔው ተመርቆና ድግሪውን ተቀብሎ አገሩን እንደሚያገለግል፡ ከምኔው ለአገሩም ለሱም ቀን ወጥቶላቸው ከድህነትና ከአምባገነናት እንደሚገላገሉ ነበር። የኢትዮጵያ ህልም ባፍጢሙ በተደፋበት በምርጫ 97 ማግስት ግን፡ የተስፋዬም ህልም መከነ።

ባንድ እሁድ ከሰዓት፡ ሁለት የጠገቡ የትልልቆቹ አምባገነናት ተላላኪዎች፡ የታጠቁ ትንንሾቹ የኦህዴድ አምባገነናት “ህግ ይፈልግሃል” ብለው ተስፋዬን ከመንገድ ወሰዱት። “ሕግ ለምንድነው የሚፈልገኝ? ምን ወንጀል ሰራሁ?” ብሎ ብቻ ነው የጠየቃቸው። ተስፋዬን በመሳሪያ ነደሉት። ሰው የሚታደንበት፡ ሰው ግዳይ የሚጣልበት አገር። ለአርሲ ነጌሌ ኦብኮን ወክሎ ለህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ተመርጦ የነበረው ተስፋዬ አዳነ፡ ጓደኞቼ ከተማሩበት እሱም ካደገበት ት/ቤት በታች ተገደለ። አስከሬኑም ተጣለ። ገዳዮቹ ለጊዜው ለማስመሰል ያህል ታሰሩ፤ በታሰሩበት ግን የአበባ ምንጣፍና ጫት ክትፎና ሴትም ጭምር ገባላቸው፤ እነሆ እነዚህ ተስፋዬን የገደሉ ፖሊሶች፡ ወደሌላ ከተማ በሹመት ተሻግረው ህይወታቸውን ይገፋሉ፤ የተስፋዬ ደም ደመ ከልብ ሆኖ ይቀራልን ብዬ ጠይቄም አትቼም ነበር። “ለጊዜው ሰይፍና ሰደፍ ያለው ከጠላታችን እጅ ነው፤ እኛ ግን ቢያንስ ሰልፍ አለን እንሰልፍ አለኩ፡ ያንግዜ።”
ደግሞ ቀጠልኩ።

መቼም ብዙዎቻችን፡ ይሄንን ኬዝ ሰርተንበት ነው እዚህ የምንኖረው። አሁን ያለም ዙሪያ ተሾመን እናት፡ “ተዉ ባሌን አትውሰዱ” ብለው በጮሁ በጥይት በጠራራ ጸሀይ በጥይት የተገደሉትን፡ ወ/ሮ እቴነሽን እንዘነጋለን? ከዚህ በላይ ምን ይምጣ? እነሆ እዳን የመክፈል ቀን ዛሬ ነው። አሁን። እንሰለፋ ብዬ ቀሰቀስኩ። ያው ግልጽ እንነጋገር፡ የትሁት ተቺዬ ትንቢት እውነት ሆኖ “አብላጫው ዝምተኛ” ሰልፍ አልወጣም። “ጽንፈኛው ጥቂት” እንጂ። ግን፡ “ታሪክ ሰሪወ ሰፊው ህዝብ ነው” መፈክር ብቻ ነው። ስለዘሂ ይሄም ሌላ ለኔና መሰሎቼ የተዘጋጀ የዚያ ቀጣይ ቅስቀሳ አካል ነው።

የኔ መድረክ ላይ መሰቀልና ስለናንተ የወሰድኳቸው ግምቶቼም እዚህ መድረክ ላይ ልናገር ስሰቀል፡ (በአይነ ሕሊናችሁ ሳሉ፡ እዚያ ዳላስ መሆኑ ነው፡ አንድ ጸጉሩ አለቅጥ ያደገ፡ እሱ አጭር፡ ያደረገው የተውሶ ሱፍ ኮት ግን የሰፋው ሰው፡ እኔን ማለቴ ነው)፡ ስለናንት ስለአድማጮቼና ስለኢትዮጵያ ጉዳይ ስፍር ቁጥር የሌላቸውን ግምቶችን ገምቼ፡ ባንዳንድ ጉዳዮች ላይ ቅድመ ድምዳሜ አድርጌ ነው። ለምሳሌ፡ ሁላችሁም ወይም አብላጫዎቻችሁ፡ የሕወሀት/ኢህአዴግ አስተዳደር በማናቸውም መንገድ ወመገድ ያለበት መጥፎ ስርአት ነው ብላችሁ አምናችኋል የሚለው ግምቴ ማለቂያ ከሌላቸው ግምቶቼ አንደኛው ነው። በሌላ አነጋገር፡ ስለሕወሀት መወገድ አስፈላጊነትና ምክንያት፡ ከኔ ማብራሪያ ያስፈልጋችኋል ብዬ አልገምትም። እንደዚያ አይነት ሰዎች ካለን፡ ምንም አይደል፤ ግን በዚህ ርእስ ላይ ሌላ “የልጆች ክፍለጊዜ” አይነት ነገር ያስፈልገናል ማለት ነው።

ስለዚህ እዚህ የተሰበሰባችሁ በሙሉ ወይንም ባብዛኞቻችሁ ያንን “ኮርስ” ኖራችሁታል ወይም ወስዳችሁታል፡ ብየ ገምቼ፡ ከዚያ መለስ ባሉ ነገሮች ላይ ነው የምንነጋገረው።

እንጂ፡ ሕወሀት ይሄንን አደረገ፡ ይሄንንም ሰራ ብዬ የግፍና አረመኔነት ብዛት ስደረድር አልከርምም። አንዳንዱ ልጻፍህም ቢሉት ይሰቀጥጣል። ባለፈው ዲ.ቪ. ደርሶት ከኢትዮጵያ የመጣ አብሮ አደግ ጓደኛዬ ሲያጫውተኝ፡ አንዱ በቅርቡ በኤድስ በሽታ የሞተ ያደግንባት ከተማ የኦህዴድ ባለስልጣን፡ ከጥጋቡ መብዛት የተነሳ፡ ይህቺን ሴት አወጣለሁ፡ ይህቺንም እደግማለሁ እያለ በውስኪና በምናምን ይወራረድና ይፎክር ያደርገውም ነበር። መቼም መርሳት ቀላል ነው፡ በተለይ በራስ ላይ ካልደረሰ እንጂ፡ ባንድ ምላጭ እየላጩ፡ ባንድ በርሜል ያሳጥቧቸው የነበሩትን በዘዋይና በሸዋ ሮቢት የታሰሩ የኢትዮጵያ ወጣቶች አንረሳም። አንድ ልመርቅላችሁ። የታዬ ነገር መጣብኝ። (ይሄ አንድ በቅርቡ በትህትና ብዙ ባልደክም መልካም እንደሆነ አስተያየት የሰጠኝን ሰው ሀሳብም ለመዳሰስ ያግዘናልና ዳላስ ላይ ካልኩት በተጨማሪ ማብራሪያም አክልበታለሁ)።

ታዬ ደንደኣ አረዶ፡ ምስኪን ኦሮሞ፡ ምስኪን ኢትዮጵያዊ

ታዬ ደንዳአ አረዶ። ታዬ ግለሰብ ነው። ግን የብሄርተኝነት አደጋ ላይ፡ በተለይም በኦሮሞ ብሄርተኝነት ጉዳይና አደጋው እኛም እንዴት ብናስተናግደው መልካም እንደሆነ ትንሽ ወረድ ብዬ ስለምሄድበት ታዬን ባነሳው ፍኖተ-ውይይታችንን ያቀልንላል። ደግሞም ታዬ ደንደአ አረዳ ከኛ እንዳንዱ ነው። ታዬ ተክሌ ነው። ታዬ ብርሀኑ ነጋ በልጅነቱ ነው። ታዬ ብርቱካንንም ነው። ታዬ የአ.አ.ዩ. ተማሪ እያለ ከ2003 እስከ 2006 ታሰረ። ከዚያ ተፈታ። አ.አ.ዩ. የሕግ ትምህርቱን ቀጠለና ሊመረቅ ሶስት ቀን ሲቀረው ባለፈው ሀምሌ ወር፡ 2009/2001 ዓ.ም. እንደገና ታሰረ። ታዬ ኦሮሞ ነው። ስለዚህ ታዬ ኢትዮጵያዊ ነው።

ታዬ ባንድ በኩል እድለኛ ነው። በ2003 ከሱ ጋር ከታሰሩት አንዱ አለማየሁ ገርባ በጥይት ተመቶ በሳምንቱ ሞቷል። ኦክቶበር 2006/1998። ሌላኛው ጓደኛው ጋዲሳ ሂርጳሳ በድብደባና ስቃይ ብዛት እስር ቤት ሞቷዋል። ምናልባት ያኔ ታዬ እድለኛ ነበር። አሁን ካልሞተ። ታዬ የምስኪን ልጅ ነው። ልክ እንደኔ። እኔ ሳልሻል አልቀርም። ገብረ ጉራቻን ታውቋታላችሁ? እዚያ ነው የተወለደው። ጠላ ለሚሸጡ ሰዎች ውሀ እየቀዳ እየሸጠ፡ በመልሱም እነሱ እያጎረሱት ነው ትምህርቱን የጨረሰው። በጣም ብሩህ አእምሮ ስላለው፡ በሰቃይነት ትምህርቱን ጨረሰ። አ.አ.ዩ. በመምህርነት ቀጥሮ አስቀረው። የመመረቂያ ጽሁፉ ኤ ፕላስ አስገኝቶለታል። “ፎልስ ኮንቪክሽን በኢትዮጵያ” ይላል ጽሁፉ። ታዬ ራሱ የሀሰት ፍርድ ሰለባ ስለሆነ ይሄንን ርእስ አሳምሮ ያውቀዋል። አሳምሮ ጻፈው። ግን ታሰረበት።

ታዬ ላሳደገው ህ/ሰብ ተቆርቋሪ ነው። ወዳደገበተ ገብረ ጉራቻ እየተመላለሰ ሴቶችን እየሰበሰበ ያስተምራል። ሴቶች ለምንድነው በትምህርት ቤት ከወንዶች ደረጃ እኩል ነጥብ የማያመጡት? ይሄ ችግር የህብለ በራሂ ነው ወይንስ ሰው ሰራሽ? ብሎ በእልህ ሴቶችን ያስጠናል። ከሀምሳ በላይ ቀድሞ በእረኝነት ሙያ የተሰማሩ ታዳጊዎች፡ ዛሬ በታዬ ገፋፊነት ከእረኝነት ወጥተው ትምህርታቸውን ይከታተላሉ። ታየን ያመሰግናሉ። እነሆ ታዬ ታሰረ። ለምን? በመመረቂያ ጽሁፉ ሽብር ፈጠረ። ሰው ቀሰቀሰ። ማእከላዊ ታሰረ። እስካሁን ይኑር ይሙት የሚያውቅ የለም። ቤተሰብ ከታሰረ ጀምሮ አላየውም። አሳሪዎቹ ዝም ብለው፡ ስንቅ ብቻ አንጡ እያሉ ይቀበላሉ። ይድረሰው አይድረሰው አይታወቅም። ከዚህ ቀደም ከሱ ጋር የታሰሩ ሰዎች እንደገለጹት፡ በቃ ይደበድቡትና ፊቱም ምኑም ሲያብጥ እስኪያገግም ድረስ፡ ሰው አንዳያው ወደ ውጭ አያወጡትም አሉ፡ በሕወሀት የእስር ባህል። ታዬ ሊታሰር ትንሽ ቀን ሲቀረው አባቱ ሞተዋል። እናቱና ወንድሞቹ ግን አሉ።